Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSened-i İttifak (1808)

1808 yılında Padişah II. Mahmud ile yerel otoriteler (ayanlar) arasında akdedilen Sened-i İttifak, Türk anayasal gelişmeleri içerisinde önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.

Bu belgenin içeriği, hazırlanış süreci ve hukuki niteliği göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi Sened-i İttifak'ın özelliklerinden biri değildir?

  1. A
    Padişahın yetkilerini kendi iradesi dışında bir güçle (ayanlar) paylaşmasını öngören bir 'misak' niteliğindedir.
  2. Osmanlı Devleti'nin Batılı anlamda hazırlanmış ilk anayasası olma özelliği taşır.Cevap
  3. C
    Belgenin imzalanmasında Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın arabuluculuğu ve merkezi otoriteyi güçlendirme çabası etkili olmuştur.
  4. D
    Hükümdarın yetkilerinin bir belgeyle sınırlandırılması yönüyle İngiliz hukuk tarihindeki Magna Carta Libertatum ile benzerlik gösterir.
  5. E
    Devlet iktidarının tek taraflı bir irade beyanı (ferman) değil, iki taraflı bir yükümlülük belgesi şeklinde ortaya çıkmıştır.

Cevap

Osmanlı Devleti'nin Batılı anlamda hazırlanmış ilk anayasası olması ifadesi Sened-i İttifak için söylenemez.
Sened-i İttifak (1808), padişahın mutlak yetkilerini bir belgeyle ve kendi iradesi dışındaki bir güçle paylaşarak sınırlandırması bakımından Türk anayasa tarihinin 'ilk anayasal belgesi'dir. Ancak bir metnin 'anayasa' sayılabilmesi için devletin temel organlarını ve bireylerin temel haklarını sistematik bir bütünlük içinde düzenlemesi gerekir. Osmanlı Devleti'nin ve Türk tarihinin ilk anayasası 1876 yılında ilan edilen Kanun-i Esasi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Sened-i İttifak'ın taraflarını ve amacını belirle.
Padişah II. Mahmud, Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa ve yerel güçler (ayanlar) arasında imzalanmıştır.
Belgenin 'misak' (sözleşme) niteliğini anlamak için tarafların varlığı hayati önemdedir.
2
'Anayasa' ve 'Anayasal Belge' kavramlarını karşılaştır.
Sened-i İttifak iktidarı sınırlayan bir belgedir ancak modern bir anayasanın içermesi gereken sistematik devlet yapısını ve vatandaşlık haklarını tam olarak içermez.
Türk hukuk tarihinde ilk anayasa 1876 tarihli Kanun-i Esasi'dir. Sened-i İttifak ise ilk anayasal belgedir.
3
Seçeneklerdeki tarihsel ve hukuki bilgileri doğrula.
Padişahın yetkilerinin kısıtlanması, Alemdar Mustafa Paşa'nın rolü ve Magna Carta benzerliği tarihsel gerçeklerle örtüşürken, ilk anayasa nitelemesi teknik bir hatadır.
KPSS sorularında genellikle kronolojik ilk adım ile teknik anlamdaki ilk anayasa farkı sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Anayasal Belge ve Anayasa Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Tanzimat Fermanı (1839) ile Sened-i İttifak arasındaki 'tek taraflı irade' farkını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sened-i İttifak (1808)

Bu konudan daha fazla soru