Examkin

Soru

Zorluk: OrtaRasyonel-Kapsamlı Model

Kamu politikası literatüründe Charles Lindblom tarafından "Kök Yöntemi" (Root Method) olarak da kavramsallaştırılan Rasyonel-Kapsamlı Model'e göre; bir karar vericinin ideal rasyonellik düzeyinde bir sonuca ulaşabilmesi için izlemesi gereken analitik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Politika alternatiflerinin ampirik analizine başlanmadan önce, hedeflenen amaçların ve toplumsal değerlerin açık ve hiyerarşik bir biçimde belirlenmesiCevap
  2. B
    Karar vericinin bilişsel ve teknik kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle, yalnızca mevcut politikalardan küçük sapmalar içeren seçeneklerin değerlendirilmesi
  3. C
    Temel ve stratejik kararların rasyonel bir incelemeye tabi tutulurken, ikincil derecedeki rutin kararların artırımcı bir yöntemle alınması
  4. D
    Örgütsel karmaşa ve belirsizlik ortamında sorunların, çözümlerin ve katılımcıların tesadüfi bir biçimde bir araya gelerek kararı oluşturması
  5. E
    Karar verme sürecinin farklı çıkar grupları arasındaki çatışma ve pazarlıkların bir uzlaşma noktası olarak şekillenmesi

Cevap

Rasyonel-Kapsamlı Model'e göre rasyonel karar verme, politika alternatiflerinin incelenmesinden önce amaçların ve toplumsal değerlerin hiyerarşik olarak netleştirilmesini gerektiren, amaç-araç ayrımına dayalı bir süreçtir.
Rasyonel-Kapsamlı Model, karar vericinin 'tam bilgi' ve 'tam rasyonellik' ile hareket ettiğini varsayar. Bu modelin en kritik aşaması, ampirik (deneye/veriye dayalı) analize geçmeden önce, hangi toplumsal değerlerin ve amaçların gözetileceğinin hiyerarşik olarak tanımlanmasıdır. Bu, amaçlar ve araçların birbirinden kesin bir biçimde ayrıldığı 'normatif' bir süreci ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Rasyonel-Kapsamlı Model'in (Kök Yöntemi) metodolojik önceliklerini belirle.
Modelin, amaçlar ve araçlar arasındaki net bir ayrıma dayandığı görülür.
Karar vericinin nesnel bir rasyonellik sergileyebilmesi için önce neyi (amaç) hedeflediğini, nasıl (araç) yapacağından bağımsız olarak bilmesi gerekir.
2
Alternatiflerin değerlendirilme aşamasını analiz et.
Karar vericinin tüm alternatifleri ve bunların olası tüm sonuçlarını eksiksiz bilmesi gerektiği varsayımı ortaya çıkar.
Optimal seçeneğe ulaşmak için değerlerin hiyerarşik sıralaması ile seçeneklerin ampirik verileri karşılaştırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Amaç-Araç Ayrımı ve Değer Hiyerarşisi

İpuçları

1
Lindblom'un 'Kök Yöntemi' (Root) dediği modelin, mevcut duruma takılmadan her şeyi temelden incelediğini hatırla.
2
Bu modelde karar verici, alternatifleri analiz etmeden önce toplumsal değerleri bir öncelik sırasına koymak zorundadır.

Daha Fazla Pratik

Bu modelin 'sınırlı rasyonellik' eleştirisi üzerinden neden Artırımcı Model'e zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonel-Kapsamlı Model

Bu konudan daha fazla soru