Kamu politikası analizinde 'Rasyonel-Kapsamlı Model' (Kök Yöntemi), karar vericinin toplumsal değerleri ve öncelikleri tam bir kesinlikle bildiğini, bunları birbiriyle kıyaslanabilir bir ölçeğe yerleştirdiğini ve en yüksek toplumsal faydayı sağlayacak alternatifi matematiksel bir kesinlikle seçtiğini varsayar. Bu modelin uygulanabilirliğine yönelik en temel eleştiri noktalarından biri olan ve modelin 'ideal-normatif' yapısının merkezinde yer alan temel mantıksal varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
- Karar vericinin, çatışan toplumsal değerler arasından tutarlı ve hiyerarşik bir 'tekil fayda fonksiyonu' (utility function) oluşturabildiği kabulüCevap
- BKarar alma sürecinde 'sınırlı rasyonellik' ilkesi gereği, tüm alternatifler yerine ulaşılabilecek ilk 'yeterli' çözümün kabul edilmesi
- CPolitika sürecinin, mevcut duruma en yakın ve en az risk taşıyan marjinal seçeneklerin değerlendirilmesiyle sınırlandırılması
- DKararların, rasyonel bir analizden ziyade siyasi aktörlerin karşılıklı 'pazarlık ve ödün' süreçlerinin bir ürünü olarak ortaya çıkması
- EAmaçlar ve araçların birbirinden ayrılmadığı, aksine birbirini sürekli olarak biçimlendirdiği döngüsel bir sürecin savunulması
Cevap
Karar vericinin çatışan toplumsal değerler arasından tutarlı ve hiyerarşik bir 'tekil fayda fonksiyonu' oluşturabildiği kabulü
Rasyonel-Kapsamlı Model, karar vericinin toplumsal değerleri (amaçları) bir hiyerarşiye tabi tutarak 'tekil bir fayda fonksiyonu' oluşturabildiğini varsayar. Bu sayede, farklı politika alternatiflerinin sonuçları bu tekil ölçek üzerinden karşılaştırılabilir ve toplumsal refahı maksimize eden 'en iyi' seçenek matematiksel olarak belirlenebilir. Bu varsayım, modelin mantıksal olarak tutarlı bir şekilde 'en iyileme' (optimizing) yapabilmesini sağlar, ancak gerçek dünyadaki değer çatışmaları nedeniyle en çok eleştirilen noktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fayda Maksimizasyonu ve Değer Hiyerarşisi (Optimizing vs Satisficing)
Tahmini Süre:2m 0s