Soru

Zorluk: Çok zorİklim Değişikliği ve Uluslararası Antlaşmalar

İklim değişikliğiyle mücadelede küresel rejim; 19921992 tarihli BMİDÇS, 19971997 tarihli Kyoto Protokolü ve 20152015 tarihli Paris Anlaşması ile yapısal bir evrim geçirmiştir. Bu süreçte ülkelerin sorumluluk paylaşımları, emisyon azaltım mekanizmaları ve Türkiye'nin bu uluslararası hiyerarşideki diplomatik statüsü değişkenlik göstermiştir.

Söz konusu antlaşmaların kurumsal yapısı ve Türkiye’nin bu süreçteki hukuki konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Kyoto Protokolü ile "ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar" ilkesi terk edilerek gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ayrımı yapılmaksızın tüm taraflar için bağlayıcı emisyon azaltım hedefleri getirilmiştir.
  2. Türkiye, BMİDÇS’nin hem Ek-I hem de Ek-II listesinde yer almasına rağmen, 20102010 Cancun Taraflar Konferansı kararıyla Ek-II listesinden çıkarılmış ve Paris Anlaşması'nı "özel koşulları" vurgusuyla 20212021 yılında onaylamıştır.Cevap
  3. C
    Paris Anlaşması’nda benimsenen "aşağıdan yukarıya" (bottom-up) yaklaşımı gereği, emisyon azaltım hedefleri merkezi olarak BM Sekreteryası tarafından belirlenip ülkelere Ulusal Katkı Beyanı (NDC) olarak tebliğ edilmektedir.
  4. D
    Türkiye, Kyoto Protokolü’nün yürürlüğe girdiği 20052005 yılında protokole taraf olmuş ve birinci yükümlülük döneminde (2008-2012) Ek-I ülkesi olarak mutlak emisyon azaltım taahhüdünde bulunmuştur.
  5. E
    Paris Anlaşması’nın temelini oluşturan "Ulusal Katkı Beyanları" (NDC), Kyoto Protokolü’ndeki emisyon ticaretine dayalı "Esneklik Mekanizmaları"nın yerini alan ve tüm ülkeler için aynı hukuki yaptırımı içeren araçlardır.

Cevap

Türkiye'nin BMİDÇS kapsamındaki Ek-II listesinden Cancun zirvesinde çıkarılması ve Paris Anlaşması'nı 2021'de onaylaması doğru bilgidir.
Doğru yanıt, Türkiye'nin BMİDÇS'nin finansal yardım sağlamakla yükümlü ülkelerden oluşan Ek-II listesinden 20102010 yılında Cancun'da çıkarıldığını ve Paris Anlaşması'nı gecikmeli olarak 20212021 yılında parlamentoda onayladığını doğru bir şekilde ifade etmektedir. Bu durum Türkiye'nin "gelişmiş ülke" sorumluluklarından kaçınma ve "gelişmekte olan ülke" imkanlarından faydalanma stratejisinin bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
BMİDÇS listelerini analiz et.
Türkiye 1992'de hem Ek-I (sanayileşmiş ülkeler) hem Ek-II (finansal yardım sağlayan ülkeler) listesindeydi.
Sözleşmenin başlangıçtaki kategorizasyonunu anlamak için gereklidir.
2
Diplomatik süreçleri değerlendir.
Türkiye'nin itirazları sonucu 2010 Cancun'da (COP 16) Ek-II'den çıkarıldığı, 2001 Marakeş'te ise özel koşullarının kabul edildiği görülür.
Türkiye'nin finansal yükümlülükten muafiyet sürecini doğrulamak için gereklidir.
3
Paris Anlaşması ve NDC mekanizmasını kontrol et.
Paris Anlaşması'nın 2021'de onaylandığı ve ülkelerin hedeflerini kendilerinin belirlediği (NDC) görülür.
Mevcut yasal statü ve anlaşma mekanizmasını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İklim Diplomasisi ve Türkiye'nin Ek-I/Ek-II Statüsü

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin 20532053 net sıfır emisyon hedefi ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla