Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması süreci ile Türkiye'nin bu süreçteki konumu dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Türkiye, BMİDÇS’nin Ek-I listesinde yer almasına rağmen, yılında alınan Marakeş Kararları ile Ek-II listesinden çıkarılmış; Paris Anlaşması’nı ise yılında 'özel koşulları' vurgulanarak onaylamıştır.Cevap
- BKyoto Protokolü’nü yılında imzaya açıldığı dönemde onaylayan Türkiye, protokolün ilk yükümlülük döneminde Ek-B listesinde yer alarak bağlayıcı bir emisyon azaltım hedefi üstlenmiştir.
- CParis Anlaşması kapsamında sunulan 'Ulusal Katkı Beyanları' (NDC), BM Sekreteryası tarafından her ülke için 'yukarıdan aşağıya' (top-down) bir yöntemle belirlenen ve ihlali durumunda yaptırım uygulanan belgelerdir.
- Dyılında kabul edilen Paris Anlaşması, küresel emisyonların en az ’inden sorumlu ülkenin onay şartını aynı yıl içinde tamamlayarak yılı sonunda resmen yürürlüğe girmiştir.
- ETürkiye, Kyoto Protokolü döneminde 'Ek Dışı' (Non-Annex I) ülkeler kategorisinde yer aldığı için sözleşme kapsamında yıllık emisyon envanteri raporlama yükümlülüğünden muaf tutulmuştur.
Cevap
Türkiye, BMİDÇS kapsamında Ek-I ülkesi olmasına rağmen 2001 Marakeş Kararları ile Ek-II'den çıkarılmış ve Paris Anlaşması'nı 2021 yılında onaylamıştır.
Doğru ifade, Türkiye'nin tarihli BMİDÇS kapsamında Ek-I'de kaldığını ancak Marakeş Uzlaşıları ile finansal yükümlülük getiren Ek-II'den çıkarıldığını ve Paris Anlaşması'nı yılında onayladığını belirtmektedir. Bu durum Türkiye'nin 'özel koşullar' (special circumstances) çerçevesindeki diplomatik kazanımını yansıtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İklim Diplomasisinde Türkiye'nin Özel Koşulları ve Ekler Rejimi