Soru

Zorluk: Zorİklim Değişikliği ve Uluslararası Antlaşmalar

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS), Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması ile şekillenen küresel iklim rejiminin gelişim süreci ve Türkiye'nin bu süreçteki konumu dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Paris Anlaşması, Kyoto Protokolü’ndeki gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ayrımına dayalı katı "yukarıdan aşağıya" yükümlülük yöntemi yerine, her ülkenin kendi kapasitesine göre belirlediği "Ulusal Katkı Beyanları" (NDC) sistemini getirmiştir; Türkiye ise bu anlaşmayı 20212021 yılında onaylamıştır.Cevap
  2. B
    Kyoto Protokolü, emisyon azaltım hedeflerini tüm dünya ülkeleri için 20052005 yılında yürürlüğe girdiği andan itibaren eş zamanlı, eşit ve bağlayıcı kılmıştır.
  3. C
    Türkiye, BMİDÇS’ye 19921992 yılında Rio Konferansı'nda kurucu üye olarak katılmış ve bu tarihten itibaren Ek-I ve Ek-II listelerindeki yerini koruyarak tüm iklim fonlarından yararlanma hakkı elde etmiştır.
  4. D
    Paris Anlaşması 20152015 yılında kabul edilmiş ve Türkiye tarafından aynı yıl TBMM'de onaylanarak 20162016 yılında küresel düzeyde yürürlüğe girmiştir.
  5. E
    Kyoto Protokolü kapsamında tanımlanan emisyon ticareti ve temiz kalkınma mekanizmaları, Türkiye gibi Ek-I listesinde yer alan ancak Ek-B taahhüdü bulunmayan ülkeler tarafından aktif olarak kullanılmıştır.

Cevap

Paris Anlaşması'nın Kyoto Protokolü'ndeki katı kategori ayrımını esneterek her ülkenin kendi kapasitesine göre belirlediği "Ulusal Katkı Beyanları" (NDC) sistemini getirdiği ve Türkiye'nin bu anlaşmayı 20212021 yılında onayladığı ifadesi doğrudur.
Doğru olan değerlendirme, Paris Anlaşması'nın getirdiği yapısal değişikliği ve Türkiye'nin katılım tarihini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kyoto Protokolü, ülkeleri Ek-I (gelişmiş) ve Ek-I dışı (gelişmekte olan) şeklinde ikiye ayırarak sadece Ek-I ülkelerine katı azaltım hedefleri verirken; Paris Anlaşması tüm tarafların kendi belirledikleri "Ulusal Katkı Beyanları" (NDCNDC) ile sürece katılmasını sağlamıştır. Türkiye bu önemli metni 66 Ekim 20212021 tarihinde onaylayarak taraf olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası iklim rejimlerinin yapısal farklarını analiz etme
Kyoto Protokolü "yukarıdan aşağıya" ve sadece gelişmiş ülkeler (Ek-I) için bağlayıcı hedefler içerirken, Paris Anlaşması "aşağıdan yukarıya" ve tüm ülkeler için geçerli NDC sistemini benimsemiştir.
İki rejim arasındaki temel felsefi farkı anlamak, yükümlülük yapılarını kavramayı sağlar.
2
Türkiye'nin bu antlaşmalar içindeki hukuki statüsünü değerlendirme
Türkiye BMİDÇS'ye 20042004, Kyoto'ya 20092009 ve Paris Anlaşması'na 20212021 yılında taraf olmuştur.
Tarihsel kronoloji ve onay süreçleri, Türkiye'nin uluslararası çevre hukukundaki konumunu belirler.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında karşılaştırma
Sadece Paris Anlaşması'nın NDC yapısını ve Türkiye'nin 20212021 onay tarihini doğru veren seçenek kalmaktadır.
Yanlış tarihler ve hatalı yükümlülük tanımları elenerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

İklim Değişikliği Rejimlerinde Yükümlülük Yapısı ve NDC Sistemi

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Paris Anlaşması kapsamındaki güncel Ulusal Katkı Beyanı (NDCNDC) hedeflerini ve 20532053 net sıfır emisyon vizyonunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla