Soru

Zorluk: OrtaMilletvekilliğinin Düşmesi ve İptali

1982 Anayasası’na göre, milletvekilliğinin düşmesi süreçleri ve bu işlemlere karşı öngörülen yargısal denetim mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulunca karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabilir.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin milletvekilliği sıfatı, bu yöndeki Meclis kararının alındığı tarihte başka bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.
  3. C
    Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyen milletvekilinin üyeliği, TBMM Genel Kurulunun üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alacağı kararla düşer.
  4. D
    Meclis çalışmalarına bir ay içinde toplam beş birleşim günü özürsüz veya izinsiz katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine Meclis Başkanlık Divanı tarafından kesin olarak karar verilir.
  5. E
    Milletvekilliğinden istifa eden milletvekilinin üyeliği, istifa dilekçesinin TBMM Başkanlık Divanına ulaştığı tarihte bildirim yoluyla düşer ve bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.

Cevap

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulunca karar verilmesi ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabilmesi doğrudur.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden üyenin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulunca karar verilir. 85. madde ise bu karara karşı, milletvekilinin kendisi veya bir başka milletvekili tarafından 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurulabileceğini ve mahkemenin 15 gün içinde kesin kararını vereceğini hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini usul bakımından sınıflandırın.
Milletvekilliği; Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmayan görev) veya bildirimle/kendiliğinden (kesin hüküm, kısıtlanma, ölüm, CB yardımcısı/bakan atanma) sona erer.
Anayasa her durum için farklı bir usul öngörmüştür.
2
Yargısal denetim imkanını kontrol edin.
Anayasa m. 85 uyarınca; istifa, bağdaşmayan görev ve devamsızlık nedeniyle verilen düşme kararları ile yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Diğer düşme halleri (kesin hüküm, kısıtlanma vb.) idari/siyasi bir karar değil, hukuki bir durumun bildirimi olduğu için m. 85 kapsamındaki özel denetime tabi değildir.
3
Bağdaşmayan görevde ısrar halindeki usulü doğrulayın.
Üyeliğin düşmesine Genel Kurulca (gizli oyla) karar verilir ve yargı yolu açıktır.
Anayasa m. 84/3 ve m. 85 hükümleri bu prosedürü açıkça tanımlar.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin düşmesinde usul ve yargısal denetim ayrımı

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona ermesi hallerinde hangi durumlarda Anayasa Mahkemesi denetiminin (7 gün başvuru, 15 gün karar) mümkün olduğunu listeleyerek çalışınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla