Soru

Zorluk: ZorKurucu ve Kurulmuş İktidar

Hukuk doktrininde 'anayasayı değiştirme iktidarı' olarak da adlandırılan tali (türevsel) kurucu iktidarın; yasama, yürütme ve yargı gibi 'kurulmuş iktidarlar' (pouvoirs constitués) ile paylaştığı temel hukuki nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yetkisini ve meşruiyetini mevcut bir anayasadan alması ve bu anayasanın öngördüğü sınırlar dahilinde hareket etmek zorunda olmasıCevap
  2. B
    Herhangi bir pozitif hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın, toplumun temel siyasi değerlerini sıfırdan inşa etme yetkisini haiz olması
  3. C
    Mevcut anayasada yer alan değiştirilemez hükümleri, egemenlik yetkisine dayanarak usulüne uygun şekilde ortadan kaldırabilmesi
  4. D
    Hukuki bir boşluk ortamında, önceki rejimin tüm kurallarını ilga ederek yeni bir devlet düzeni kurma misyonunu üstlenmesi
  5. E
    Devletin rutin yönetim faaliyetlerini yürütmek amacıyla sadece kanun çıkarma ve uygulama yetkisiyle sınırlı olması

Cevap

Tali kurucu iktidarın kurulmuş iktidarlarla benzerliği, yetkisini mevcut anayasadan alması ve anayasal sınırlar dahilinde hareket etmesidir.
Tali (türevsel) kurucu iktidar, anayasa hukuku doktrininde hem 'kurucu' hem de 'kurulmuş' bir nitelik taşır. Anayasayı değiştirme gücü olması onu kurucu yaparken, bu yetkiyi mevcut anayasanın çizdiği sınırlar (usul kuralları ve değiştirilemez maddeler) içinde kullanması onu 'kurulmuş' (mevcut düzene tabi) kılar. Bu yönüyle yasama, yürütme ve yargı gibi kurulmuş iktidarların sahip olduğu 'hukuki çerçeveye bağlı olma' özelliğini paylaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal ayrımı analiz et
Asli kurucu iktidar 'hukuk dışı' iken, tali kurucu iktidar ve kurulmuş iktidarlar 'hukuki' niteliktedir.
İktidarların meşruiyet kaynaklarını ve bağlı oldukları normlar hiyerarşisini anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Tali kurucu iktidarın 'kurulmuş' yönünü belirle
Tali kurucu iktidar, anayasanın öngördüğü 'değiştirme usulü' ve 'değiştirilemez maddeler' ile sınırlıdır.
Bu sınırlılık, iktidarın kendi başına buyruk değil, mevcut bir üst norma (anayasa) tabi olduğunu gösterir.
3
Seçenekleri karşılaştır
Yetkisini mevcut anayasadan alma ve sınırlara tabi olma özelliği ortak payda olarak tespit edilir.
Diğer seçenekler ya asli kurucu iktidarın sınırsızlığını ya da yasamanın rutin işlevlerini tanımlamaktadır.

Anahtar Kavram

Tali Kurucu İktidarın Hukuki Niteliği ve Sınırlılığı

Daha Fazla Pratik

Asli kurucu iktidarın hangi durumlarda (devrim, darbe, yeni devlet kuruluşu) ortaya çıktığına dair örnek vakaları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla