Anayasa hukukunda iktidarların sınıflandırılmasında kullanılan 'kurucu iktidar' ve 'kurulmuş iktidar' ayrımı çerçevesinde; asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidarın yetki sınırları ve ortaya çıkış koşulları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu iktidar türleri arasındaki temel farklardan biri olarak nitelendirilebilir?
- Asli kurucu iktidarın yetkisi herhangi bir pozitif hukuk kuralı ile sınırlı değilken, tali kurucu iktidar mevcut anayasanın öngördüğü içerik ve biçim kurallarına uymak zorundadır.Cevap
- BTali kurucu iktidar, anayasanın değiştirilemez hükümlerini dahi değiştirme yetkisini haiz bir 'ikincil asli güç' olarak tanımlanır.
- CAsli kurucu iktidar mevcut hukuki düzenin sürekliliği içinde ortaya çıkarken, tali kurucu iktidar bir hukuk boşluğu (devrim, darbe, savaş sonrası vb.) durumunda doğar.
- DYasama organının olağan kanun yapma yetkisi tali kurucu iktidarın kapsamındayken, anayasa değişikliği yapma yetkisi kurulmuş iktidarın kapsamındadır.
- EAsli kurucu iktidar sadece demokratik yöntemlerle yeni bir anayasa yapabilirken, tali kurucu iktidar zorunlu hallerde anayasayı askıya alma yetkisine sahiptir.
Cevap
Asli kurucu iktidarın hukuken sınırsız, tali kurucu iktidarın ise mevcut anayasa ile sınırlı olması temel farktır.
Asli kurucu iktidar, yeni bir devlet kurulması, devrim veya darbe gibi durumların ardından ortaya çıkan, hukuki bir dayanağı olmayan ve mevcut hiçbir hukuk kuralıyla sınırlı olmayan iktidardır. Buna karşın tali kurucu iktidar, mevcut bir anayasanın yine o anayasa içinde öngörülen usul ve esaslara uygun olarak değiştirilmesini sağlayan, yetkisi ve sınırları önceden belirlenmiş olan bir iktidardır. Bu nedenle asli iktidarın sınırsız, tali iktidarın ise sınırlı olması en temel hukuki farktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İktidar Türlerinin Hukuki Sınırları
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de 1921 ve 1961 anayasalarının yapım süreçlerini asli kurucu iktidar kavramı üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s