Soru

Zorluk: ZorKurucu ve Kurulmuş İktidar

Bir ülkede mevcut anayasal düzenin devamlılığı içerisinde, anayasanın öngördüğü yetkili organlar eliyle ve yine anayasada belirtilen özel usuller takip edilerek yapılan anayasa değişiklikleri 'tali kurucu iktidar' faaliyeti olarak adlandırılır. Buna göre, tali kurucu iktidarın 'asli kurucu iktidar'dan ayrılan en temel hukuki özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yetkisini mevcut bir hukuk normundan alması sebebiyle hem usul (şekil) hem de içerik (maddi) bakımından anayasal sınırlarla bağlı olmasıCevap
  2. B
    Herhangi bir hukuk kuralıyla bağlı olmaksızın, devrim veya darbe gibi fiili durumlar sonucunda tamamen yeni bir anayasa yapma yetkisine sahip olması
  3. C
    Yasama, yürütme ve yargı gibi kurulmuş iktidarlardan biri olarak, anayasa metnini kanun çıkarma usulleriyle aynı şekilde değiştirebilmesi
  4. D
    Sadece şekli (usul) kurallarla bağlı olup, anayasanın değiştirilemez hükümleri de dahil olmak üzere her türlü içerik değişikliğini yapabilme yetkisine sahip olması
  5. E
    Meşruiyetini sadece toplumsal sözleşmeden alması ve bu nedenle mevcut anayasal metnin üstünde hukuki bir iradeyi temsil etmesi

Cevap

Tali kurucu iktidar, yetkisini mevcut bir hukuk normundan alması sebebiyle hem usul hem de içerik bakımından anayasal sınırlarla bağlı bir iktidardır.
Tali kurucu iktidar, mevcut bir anayasanın sunduğu yetkiye dayanarak yine o anayasanın belirlediği sınırlar (usul ve içerik) içinde anayasayı değiştiren iktidardır. Bu nedenle, 'hukuki bir iktidar' olması ve sınırlı olması onu asli kurucu iktidardan ayıran en temel özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
İktidarın kaynağını tespit etme
Tali kurucu iktidar gücünü mevcut anayasadan alırken, asli kurucu iktidar hukuk dışı bir ortamda (boşlukta) ortaya çıkar.
İktidarların hukukla olan bağı, onların niteliğini belirleyen ilk temel unsurdur.
2
Yetki sınırlarını analiz etme
Tali kurucu iktidar, anayasanın öngördüğü 'değiştirme usulü' (şekli sınır) ve 'değiştirilemez maddeler' (maddi sınır) ile bağlıdır.
Kurucu iktidarın sınırlı olup olmaması, asli ve tali ayrımının en belirgin kriteridir.
3
Hukuki statüyü belirleme
Tali kurucu iktidar bir 'hukuk iktidarı' iken, asli kurucu iktidar 'fiili bir güç' veya 'hukuk öncesi' bir iradedir.
Sınırların varlığı, iktidarın hukuki bir çerçevede mi yoksa sınırsız bir iradeyle mi hareket ettiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Tali kurucu iktidarın sınırlılığı (Hukuki Bağlılık)
Bu soruyu puanla