Soru

Zorluk: ZorKurucu ve Kurulmuş İktidar

Anayasa hukukunda iktidarların sınıflandırılması yapılırken, iktidarın mevcut hukuk düzeniyle olan bağı ve yetkilerinin kapsamı temel ayırt edici unsurlardır. Bu doğrultuda, yeni bir anayasa yapma yetkisini kullanan 'asli kurucu iktidar' ile mevcut bir anayasayı değiştirme yetkisini kullanan 'tali kurucu iktidar' karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki iktidar türü arasındaki temel farka ilişkin doğru bir ifadedir?

  1. Asli kurucu iktidar hukuki bir boşluk ortamında ortaya çıkan sınırsız ve hukuk dışı bir güç iken; tali kurucu iktidar yetkisini anayasadan alan ve anayasal kurallarla sınırlandırılmış hukuki bir güçtür.Cevap
  2. B
    Tali kurucu iktidar, devrim veya darbe gibi olağanüstü durumlarda ortaya çıkarak hiçbir kurala bağlı kalmadan yeni bir siyasal düzen inşa etme yetkisine sahiptir.
  3. C
    Asli kurucu iktidar, anayasa değişikliği yaparken mevcut anayasanın öngördüğü yasaklara ve usul kurallarına uymakla yükümlü olan sınırlı bir iktidardır.
  4. D
    Tali kurucu iktidarın yaptığı anayasa değişiklikleri sadece siyasi bir nitelik taşır ve hiçbir şekilde yargısal denetime tabi tutulamaz.
  5. E
    Her iki iktidar türü de yetkisini doğrudan halktan alan ve mevcut anayasa hükümleriyle eşit derecede bağlı olan kurulmuş iktidarlardır.

Cevap

Asli kurucu iktidar hukuk dışı ve sınırsız bir güç iken, tali kurucu iktidar anayasaya bağlı ve hukuki bir güçtür.
Doğru cevap, asli kurucu iktidarın 'hukuk öncesi/dışı' (extra-legal) karakterini ve tali kurucu iktidarın mevcut bir anayasa tarafından yetkilendirilmiş 'hukuki' (legal) niteliğini vurgulamaktadır. Asli kurucu iktidar yeni bir düzen kurduğu için sınırsızdır; tali kurucu iktidar ise anayasayı anayasanın öngördüğü kurallar dahilinde değiştirdiği için sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İktidarların kaynağını analiz etme
Asli kurucu iktidar hukuk dışı bir ortamda (devrim, darbe vb.) doğar; tali kurucu iktidar yetkisini mevcut anayasadan alır.
İktidarların meşruiyet ve yetki kaynağını belirlemek sınıflama için zorunludur.
2
Hukuki sınırlılık durumunu değerlendirme
Asli kurucu iktidar hiçbir kurala bağlı değilken, tali kurucu iktidar anayasanın usul (değiştirme yöntemi) ve içerik (değiştirilemez maddeler) sınırlarına tabidir.
İktidarların hukukla olan bağını kurmak, aralarındaki temel farkı ortaya koyar.

Anahtar Kavram

İktidarların Hukuki Niteliği ve Sınırları

Daha Fazla Pratik

Asli kurucu iktidarın 'hukuk dışılığı' ile 'hukuk karşıtlığı' arasındaki farkı ve tali kurucu iktidarın 'maddi' ve 'şekli' sınırlarını içeren sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla