Soru

Zorluk: ZorKamu Hizmetlerinin Kurulması ve Görülme Usulleri

Kanunla veya kanunun açıkça yetki vermesi halinde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülmesinde idare hukuku kapsamında farklı usuller uygulanabilmektedir.

Bir büyükşehir belediyesi, kendi bütçesinden finanse ederek kurduğu 'akıllı atık yönetimi ve geri dönüşüm tesisi'nin işletilmesi için ihale yoluyla bir özel şirketle sözleşme yapmıştır. Sözleşmeye göre;

I. İdare, işletmeci şirkete hizmet karşılığında aylık maktu (sabit) bir işletme bedeli ödeyecek, ayrıca hedeflenen geri dönüşüm oranının aşılması durumunda elde edilen ek gelirin %15'ini şirkete teşvik primi olarak verecektir. Tesisin işletilmesinden doğabilecek nihai zarar veya kar (mali risk) ise idareye aittir.
II. İdare, sözleşme süresi içinde atık ayrıştırma teknolojilerinde meydana gelen yeni gelişmelere uyum sağlanması amacıyla, tesiste kullanılacak donanımların güncellenmesini tek taraflı olarak işletmeciden talep etme yetkisine sahiptir.

Buna göre, I. durumda uygulanan kamu hizmeti görülme usulü ile II. durumun hukuki dayanağını oluşturan kamu hizmeti ilkesi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    İltizam – Süreklilik (Kesintisizlik)
  2. B
    İmtiyaz – Nesnellik (Eşitlik)
  3. Müşterek Emanet – Değişkenlik (Uyarlama)Cevap
  4. D
    Müşterek Emanet – Süreklilik (Kesintisizlik)
  5. E
    Ruhsat (İzin) – Değişkenlik (Uyarlama)

Cevap

Kamu hizmeti görülme usulünün Müşterek Emanet, kamu hizmeti ilkesinin ise Değişkenlik (Uyarlama) olduğu seçenektir.
I. durumda, önceden idarece kurulmuş bir tesisin işletilmesinin, mali riskin (kar-zarar) idarede kalması şartıyla, maktu bir bedel ve verimlilik primi karşılığında özel kişiye devredilmesi 'müşterek emanet' usulünün tam tanımıdır. II. durumda ise, idarenin kamu hizmetini yeni teknolojik gelişmelere ve değişen toplumsal ihtiyaçlara uydurmak amacıyla sözleşmede tek taraflı değişiklik yapabilme (mutabilite) yetkisi, kamu hizmetlerine egemen olan 'değişkenlik (uyarlama)' ilkesinin doğrudan bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
I. durumda verilen işletme modelini analiz et.
Tesis idare tarafından kurulmuş, işletmeciye sabit bedel ve prim ödeniyor, mali risk (kar/zarar) ise idareye ait. Bu özellikler 'Müşterek Emanet' usulüne aittir.
İltizamda mali risk özel kişidedir; imtiyazda hem tesisin kurulumu hem mali risk özel kişidedir.
2
II. durumda idarenin tek taraflı güncelleme talep yetkisinin hangi ilkeye dayandığını tespit et.
Hizmetin yeni gelişmelere ve değişen ihtiyaçlara uydurulması için idarenin sözleşmeyi tek taraflı değiştirebilme yetkisi 'Değişkenlik (Uyarlama)' ilkesinden doğar.
Süreklilik ilkesi hizmetin kesintiye uğramamasını, nesnellik ilkesi ise tarafsızlığı ve eşit yararlanmayı ifade eder.
3
Bulguları birleştirerek doğru seçeneği belirle.
Müşterek Emanet ve Değişkenlik (Uyarlama) kavramlarını sırasıyla içeren seçenek doğru cevaptır.
Soru kökündeki iki durumun hukuki karşılıkları eksiksiz olarak eşleştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Kamu Hizmetlerinin Görülme Usulleri ve Kamu Hizmeti İlkeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla