İdare hukukunda kolluk faaliyetlerinin 'idari' veya 'adli' nitelikte olup olmadığının belirlenmesinde kullanılan 'maddi ölçüt' (amaç ölçütü), faaliyetin yürütüldüğü sırada ortaya çıkan somut durumlara göre hukuki rejimin değişebileceğini öngörmektedir. Buna göre, genel asayişin sağlanması amacıyla başlatılan bir kolluk faaliyetinin, süreç içerisinde bir suç şüphesinin ortaya çıkmasıyla mahiyet değiştirmesi durumunda; bu 'geçiş' anından itibaren yürütülen işlemlerin hukuki rejimi ve yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AKolluk personelinin mülki idare amirine olan hiyerarşik bağlılığı devam ettiği sürece, faaliyetin amacı değişse dahi işlem idari kolluk kapsamında kalır ve idari yargı denetimine tabidir.
- Faaliyetin amacı 'suçun önlenmesi' aşamasından 'işlenmiş bir suçun delillerinin araştırılması' aşamasına geçtiği andan itibaren işlem adli kolluk niteliği kazanır ve yargısal denetimi adli yargı mercilerince yapılır.Cevap
- CAdli kolluk faaliyetleri de özü itibarıyla birer kamu hizmeti sayıldığından, bu faaliyetler sırasında tesis edilen tüm bireysel işlemlerin iptali için Danıştay nezdinde dava açılması zorunludur.
- Dİdari kolluktan adli kolluğa geçiş, sadece 'özel idari kolluk' birimleri için geçerli bir durum olup genel idari kolluk birimlerinin tüm eylemleri her zaman idari yargı denetimindedir.
- EKolluk faaliyetlerinde 'maddi ölçüt' sadece personelin kullandığı zor kullanma araçlarının niteliğine göre belirlenir; silah kullanılması işlemi otomatik olarak adli kolluk kapsamına sokar.
Cevap
Faaliyetin amacının suçun önlenmesinden delil araştırılmasına dönüştüğü andan itibaren işlemin adli kolluk niteliği kazanması ve denetiminin adli yargıda yapılmasıdır.
Doğru cevap, kolluk faaliyetlerinin nitelendirilmesinde esas alınan 'maddi ölçüt' prensibine dayanmaktadır. Bu ölçüte göre, bir işlemin idari mi yoksa adli mi olduğu, işlemin tesis edildiği andaki amaca göre belirlenir. Eğer faaliyet suç işlenmesini önlemek amacıyla (önleyici) yapılıyorsa idari kolluk; işlenmiş bir suçun izlerini bulmak ve faillerini yakalamak amacıyla (bastırıcı) yapılıyorsa adli kolluktur. Bu nedenle, suç şüphesinin doğmasıyla birlikte faaliyetin mahiyeti değişir ve denetim yetkisi idari yargıdan adli yargıya (savcılık denetimi ve ceza mahkemeleri süreci) geçer.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maddi Ölçüt (Amaç Ölçütü) ve Kolluk Rejimlerinin Geçirgenliği
Daha Fazla Pratik
Adli kolluk faaliyetleri sırasında idarenin kusuru nedeniyle doğan zararların tazmini için hangi yargı koluna gidilmesi gerektiğine dair uyuşmazlık mahkemesi kararlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s