Genel güvenliği sağlamak amacıyla rutin devriye görevi yürüten bir kolluk ekibinin, durumundan şüphelendiği bir aracı durdurarak yaptığı aramada ruhsatsız silah ele geçirmesi ve şahsı yakalayarak durumu Cumhuriyet savcısına bildirmesi olayında, yürütülen faaliyetlerin hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Aracın durdurulması ve aranması 'önleyici' nitelikte bir idari kolluk faaliyeti iken, silahın bulunmasıyla başlayan süreç 'bastırıcı' nitelikte bir adli kolluk faaliyetidir.Cevap
- BAracın durdurulması aşaması adli kolluk, silahın ele geçirilmesi ve sonrasındaki işlemler ise idari kolluk faaliyeti olarak kabul edilir.
- COlayın başından itibaren tüm işlemler Cumhuriyet savcısının talimatıyla yürütüldüğü için sürecin tamamı adli kolluk faaliyeti sayılmaktadır.
- DYakalama işlemi mülki idare amirinin hiyerarşik denetimine tabi olduğu için bu aşamadan doğan zararlar idari yargıda dava konusu edilir.
- EKolluk personeli organik bakımdan her zaman İçişleri Bakanlığına bağlı olduğu için yürütülen tüm faaliyetler 'organik ölçüt' uyarınca her zaman idari kolluk sayılır.
Cevap
Aracın durdurulması ve önleyici araması idari kolluk; suç unsurunun tespitinden sonraki yakalama ve bildirim aşaması ise adli kolluktur.
Doğru cevap olan seçenek, kolluk faaliyetinin değişim sürecini hukuka uygun şekilde tanımlamaktadır. İdari kolluk, kamu düzenini korumak için suç işlenmeden önce faaliyette bulunur (rutin kontrol ve arama). Adli kolluk ise işlenmiş bir suçtan sonra delil toplama ve failleri adalete teslim etme amacı güder (yakalama ve savcıya bildirim).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari ve adli kolluk ayrımında 'maddi ölçüt' (amaç) esastır; önleyici faaliyetler idari, bastırıcı faaliyetler adli niteliktedir.