Examkin

Soru

Zorluk: OrtaLijphart'ın Demokrasi Modelleri (Çoğunlukçu ve Oydaşmacı)

Siyaset bilimci Arend Lijphart, demokratik rejimleri "çoğunlukçu (Westminster)" ve "oydaşmacı (uzlaşmacı)" olmak üzere iki ana modele ayırarak incelemiştir. Lijphart bu sınıflandırmayı yaparken ülkeleri "yürütme-partiler" ve "federal-üniter" olmak üzere iki temel boyuttaki kurumsal yapılarına göre karşılaştırmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi oydaşmacı (uzlaşmacı) demokrasi modelinin "federal-üniter" boyutuna ait kurumsal özelliklerinden biridir?

  1. A
    Çıkar gruplarının devletle ilişkilerinde serbest rekabete dayalı çoğulcu (pluralist) sistemin benimsenmesi
  2. B
    Egemenliğin bütünüyle alt birimlerde kaldığı ve merkezi otoritenin zayıf olduğu konfederasyon örgütlenmesinin öngörülmesi
  3. Katı bir anayasa yapısına sahip olunması ve yasama işlemlerinin anayasa yargısı tarafından denetlenmesiCevap
  4. D
    Parlamenter sistemlerde yürütmenin iki başlı yapısına rağmen, kabinenin yasama organı üzerinde mutlak bir üstünlük kurması
  5. E
    Yönetimde istikrarı sağlamak amacıyla seçimlerde dar bölge çoğunluk sisteminin uygulanması

Cevap

Katı bir anayasa yapısına sahip olunması ve yasama işlemlerinin anayasa yargısı tarafından denetlenmesi
Lijphart'ın analizinde oydaşmacı (uzlaşmacı) modelin 'federal-üniter' boyutu; iktidarın tek bir merkezde toplanmasını engellemeye yönelik yapısal fren ve denge mekanizmalarını içerir. Katı (değiştirilmesi zor) anayasalar ve yasama organının işlemlerinin anayasaya uygunluğunu denetleyen bağımsız bir anayasa yargısı (yargısal denetim), parlamentodaki geçici bir çoğunluğun azınlık haklarını ihlal etmesini önlediği için bu boyutun en temel göstergelerindendir.

Adım Adım Çözüm

1
Lijphart'ın oydaşmacı (uzlaşmacı) demokrasi modelinin temel felsefesini hatırla.
Oydaşmacı modelin güç paylaşımı, uzlaşma ve iktidarın tek bir merkezde yoğunlaşmasını engelleme ilkelerine dayandığı tespit edilir.
Seçeneklerdeki çoğunlukçu ve güç yoğunlaştırıcı kurumsal yapıları elemek için temel hareket noktasını belirlemek.
2
Oydaşmacı modelin kurumsal özelliklerini 'federal-üniter' boyut çerçevesinde sınıflandır.
Bu boyutta; federal/ademi merkeziyetçi yönetim, güçlü iki meclislilik, katı anayasa, yargısal denetim (anayasa yargısı) ve bağımsız merkez bankası bulunduğu hatırlanır.
Soru kökünde özellikle 'federal-üniter' boyut vurgulandığı için yürütme-partiler boyutuna ait özelliklerin elenmesi gerekir.
3
Seçenekleri analiz et ve doğru eşleşmeyi bul.
Katı anayasa ve anayasa yargısının denetimi, doğrudan oydaşmacı modelin federal-üniter boyuttaki özellikleridir.
Diğer seçenekler ya çoğunlukçu modele aittir ya da konfederasyon gibi kavram yanılgıları içermektedir.

Anahtar Kavram

Lijphart'ın Demokrasi Modelleri
Bu soruyu puanla

Konular

Lijphart'ın Demokrasi Modelleri (Çoğunlukçu ve Oydaşmacı)

Bu konudan daha fazla soru