Soru

Zorluk: ZorLijphart'ın Demokrasi Modelleri (Çoğunlukçu ve Oydaşmacı)

Arend Lijphart, modern demokrasileri analiz ettiği çalışmasında 'çoğunlukçu' (Westminster) ve 'oydaşmacı' modelleri on farklı değişken üzerinden karşılaştırmıştır. Bu değişkenler; hükümetin yapısı, parti sistemi ve seçim sistemini içeren 'hükümet-partiler' (executives-parties) boyutu ile devletin yapısı ve anayasal düzenlemeleri içeren 'federal-üniter' (federal-unitary) boyutu olmak üzere iki ana grupta toplanmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi oydaşmacı demokrasi modelinin federal-üniter boyutu kapsamında yer alan özelliklerden biri değildir?

  1. A
    Yetkilerin merkezi ve yerel yönetimler arasında anayasal olarak paylaşıldığı federal yapı
  2. B
    Yasama gücünün farklı toplumsal kesimleri temsil eden iki güçlü meclis arasında bölündüğü yapı
  3. C
    Değiştirilmesi için nitelikli çoğunluk gerektiren ve azınlık haklarını koruyan katı anayasa düzeni
  4. D
    Yasama kararlarının ve kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyen bağımsız bir anayasa yargısı
  5. Ekonomik ve sosyal çıkar gruplarının politika yapım sürecine kurumsal olarak dahil edildiği demokratik korporatizmCevap

Cevap

Çıkar gruplarının politika sürecine kurumsal katılımını ifade eden demokratik korporatizm, oydaşmacı bir özellik olmasına rağmen 'hükümet-partiler' boyutuna aittir.
Lijphart'ın analizinde demokratik korporatizm, çıkar gruplarının hükümetle kurumsal iş birliğini ifade eder ve bu durum 'hükümet-partiler' boyutunun beşinci değişkenidir. Federal-üniter boyutu ise daha çok devletin yapısı, yasama organının iç bölünmesi ve anayasal koruma mekanizmalarıyla ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Lijphart'ın boyutlarını sınıflandırın.
Lijphart'ın modelinde on değişken 5+55 + 5 şeklinde iki boyuta ayrılır: 1. Hükümet-Partiler (Hükümet yapısı, güçler dengesi, parti sistemi, seçim sistemi, çıkar grubu sistemi), 2. Federal-Üniter (Merkeziyetçilik, yasama yapısı, anayasa esnekliği, yargısal denetim, merkez bankası).
Değişkenlerin hangi boyuta ait olduğunu bilmek doğru analizi sağlar.
2
Federal-Üniter boyutu değişkenlerini kontrol edin.
Federal yapı, güçlü iki meclislilik, katı anayasa, anayasa yargısı ve merkez bankası bağımsızlığı bu boyuttadır.
Seçeneklerdeki unsurların bu boyutla örtüşüp örtüşmediğini belirlemek gerekir.
3
Çıkar grubu sistemini değerlendirin.
Çıkar grubu sistemi (çoğulculuk vs. korporatizm), hükümetin işleyişi ve toplumsal gruplarla ilişkisiyle ilgili olduğu için birinci boyutta (Hükümet-Partiler) yer alır.
Hatalı kategorizasyonu tespit ederek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Lijphart'ın İki Boyutlu Demokrasi Modeli
Bu soruyu puanla