İdare hukukunda kolluk faaliyetleri, üstlendikleri işlevler ve tabi oldukları hukuki rejim bakımından 'idari kolluk' ve 'adli kolluk' olarak ikiye ayrılmaktadır. Bir ilde genel güvenliği ve kamu düzenini korumak amacıyla Valilik kararıyla uygulanan 'gece belirli saatlerde umuma açık yerlerin denetlenmesi' faaliyeti sırasında, bir iş yerinde uyuşturucu madde ticareti yapıldığına dair somut delillere ulaşılması üzerine kolluk görevlileri durumu Cumhuriyet savcısına bildirerek adli süreci başlatmıştır.
Bu olayda kolluk faaliyetinin niteliğindeki değişim ve işlemlerin yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İlk aşamadaki denetim faaliyeti idari kolluk niteliğindedir ve bu aşamadaki işlemlerin denetimi idari yargıda; suçun tespitiyle başlayan süreç ise adli kolluk niteliğindedir ve bu süreçteki işlemlerin denetimi adli yargıda yapılır.Cevap
- BKolluk görevlilerinin tüm faaliyetleri en başından itibaren bastırıcı nitelikte kabul edildiği için uyuşturucu madde tespiti öncesindeki genel denetim işlemleri de doğrudan adli yargı denetimine tabidir.
- CValilik kararıyla başlatılan bir denetim söz konusu olduğu için, suç tespiti yapılsa dahi tüm süreç idari kolluk faaliyeti sayılmaya devam eder ve uyuşmazlıklar idari yargıda çözümlenir.
- DKolluk personelinin organik olarak İçişleri Bakanlığına bağlı olması nedeniyle, suç sonrası yürütülen tüm soruşturma işlemleri de idari işlem niteliği taşır ve Danıştay denetimine tabidir.
- Eİdari ve adli kolluk ayrımı sadece personelin rütbesiyle ilgili olup, somut olayda her iki faaliyetin denetimi de kümülatif olarak Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından yapılır.
Cevap
İlk aşamadaki genel denetim önleyici (idari kolluk) nitelikte olup idari yargı denetimindeyken; suçun tespitiyle başlayan süreç bastırıcı (adli kolluk) niteliktedir ve adli yargı denetimine tabidir.
Doğru cevap olan ifade, idari hukukundaki temel ayrımı yansıtır: Suç işlenmeden önceki önleyici aşama (idari kolluk) idari yargı denetimindeyken, suçun tespiti ve kovuşturulmasına yönelik bastırıcı aşama (adli kolluk) adli yargı denetimine tabidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari ve adli kolluk ayrımında 'maddi ölçüt' (faaliyetin amacı ve zamanı) esas alınır; önleyici faaliyetler idari yargıya, bastırıcı faaliyetler adli yargıya tabidir.
İpuçları
1
Kolluk faaliyetinin suçtan önce mi yoksa suçtan sonra mı yapıldığına odaklanın.
2
İdari kolluk önleyicidir ve idari yargıda denetlenir; adli kolluk bastırıcıdır ve adli yargıda denetlenir.
Daha Fazla Pratik
İdari kolluk makamları (Vali, Kaymakam) ile adli kolluk üzerindeki denetim yetkisi olan Cumhuriyet savcısı arasındaki hiyerarşi/görev farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s