Soru

Zorluk: ZorKamu Hizmetlerinin Kurulması ve Görülme Usulleri

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin kurulması (ihdası), bu hizmetlere egemen olan ilkeler ve hizmetlerin yürütülme usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kamu hizmetlerinin 'değişkenlik' (uyarlama) ilkesi, idarenin toplumsal ihtiyaçlardaki değişime paralel olarak hizmetin statüsünü tek taraflı olarak değiştirme yetkisini ifade eder.
  2. B
    1982 Anayasası uyarınca, bir kamu hizmetinin imtiyaz usulüyle özel bir kişiye gördürülmesine ilişkin sözleşme imzalanmadan önce Danıştay'ın görüşünün alınması zorunludur.
  3. C
    'Müşterek emanet' usulünde, hizmetin yürütülmesinden kaynaklanan giderler ve riskler idareye ait olup, yöneticiye sadece hasılat üzerinden bir pay verilir.
  4. Kamu hizmetlerinin kurulması ve kaldırılması münhasıran yasama organının yetkisinde olup, bu hizmetler kural olarak ancak kanunla ihdas edilebilir.Cevap
  5. E
    'İltizam' usulünde, hizmeti yürüten özel kişi (mültezim) idareye maktu bir bedel öder ve hizmetin yürütülmesine ilişkin risk ile kâr/zarar tamamen mültezime aittir.

Cevap

Kamu hizmetlerinin münhasıran kanunla kurulabileceğine ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile ihdas edilemeyeceğine dair ifade yanlıştır.
Kamu hizmetlerinin kurulması ve kaldırılması (ihdası) kural olarak 1982 Anayasası'nın 123. maddesinin 3. fıkrası uyarınca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle (CBK) mümkündür. 2017 Anayasa değişikliği öncesinde 'ancak kanunla' ilkesi geçerliyken, mevcut sistemde yürütme organı (Cumhurbaşkanı) CBK yoluyla da kamu hizmeti ihdas edebilmektedir. Bu nedenle hizmetlerin münhasıran yasama organı tarafından kurulabileceğini savunan seçenek hukuki olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal yetkiyi belirleme
1982 Anayasası m. 123/3'te 'Kamu tüzelkişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur' hükmü yer almaktadır.
Kamu hizmeti ihdası, ilgili hizmeti yürütecek teşkilatın/birimin kurulmasıyla doğrudan bağlantılıdır.
2
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yetkisini analiz etme
Anayasa m. 106 uyarınca bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Bakanlık bazında yürütülen kamu hizmetleri bu kararname yetkisiyle kurulmuş olur.
3
Yürütme usullerini karşılaştırma
Müşterek emanet, iltizam ve imtiyaz usullerindeki risk/gider paylaşımları tanımlara uygun olarak seçeneklerde verilmiştir.
Hukuki tanımların doğruluğunu teyit etmek yanlışı bulmayı kolaylaştırır.

Anahtar Kavram

Kamu Hizmetlerinin İhdas Kaynağı ve Görülme Usulleri
Bu soruyu puanla