Soru

Zorluk: ZorKanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

Yasama faaliyetleri sonucunda genel kurulda kabul edilen kanunların yürürlük kazanabilmesi, anayasal bir süreç olan inceleme ve yayımlanma aşamalarından geçmesine bağlıdır. Bu süreçte kural olarak işletilen mekanizmalar ile anayasal istisnalara ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. Kabul edilen yasal düzenlemelerin incelenmesi için öngörülen on beş günlük süre içerisinde, ilgili makam gerekçesini belirterek Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu da bir daha görüşülmek üzere meclise iade edebilir.Cevap
  2. B
    İade edilen bir kanun metninin yasama organı tarafından aynen kabul edilip tekrar yayımlanmak üzere gönderilebilmesi için, kararın üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301301 kabul oyu ile alınması şarttır.
  3. C
    Yasama organı tarafından kabul edilerek gönderilen kanunlar, kural olarak on beş gün içinde Resmî Gazete'de yayımlanmak veya aynı süre içinde yayımlanması uygun bulunmayan kısımları için meclise iade edilmek zorundadır.
  4. D
    Meclis, geri gönderilen yasa metnini aynen kabul etmek yerine üzerinde yeni bir değişiklik yaparak onaylarsa, bu metin yeni bir kanun vasfı taşıyacağından tekrar iade mekanizmasına konu edilebilir.
  5. E
    Kanunların hukuki geçerlilik ve bağlayıcılık kazanması salt kamuoyuna fiilen "ilan" edilmeleriyle değil, anayasal bir şekil şartı olan Resmî Gazete'de "yayımlanmaları" işlemiyle gerçekleşir.

Cevap

Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun da on beş günlük inceleme süresi içinde bir daha görüşülmek üzere meclise iade edilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Yanlış olan ifade Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun iade edilebileceğini belirten ifadedir. Anayasa'nın 89. maddesinin açık hükmüne göre, Bütçe Kanunları bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilemez. Bu durum, bütçe sürecinin gecikmemesi ve devlet işleyişinin kilitlenmemesi için öngörülmüş anayasal bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların yapılış ve yayımlanma sürecindeki genel kuralı analiz et.
Kanunlar kabul edildikten sonra on beş gün içinde Resmî Gazete'de yayımlanır veya gerekçesiyle birlikte meclise iade edilir.
Anayasa'nın yasama süreci ile ilgili temel çerçevesini hatırlamak için.
2
Bu kuralın istisnalarını tespit et.
Anayasa'nın 89. maddesine göre Bütçe Kanunları, iade mekanizmasının tek anayasal istisnasıdır.
Soruda yer alan "Bütçe Kanunu da iade edilebilir" ifadesinin hukuki doğruluğunu denetlemek için.
3
Diğer seçeneklerdeki usul kurallarının geçerliliğini kontrol et.
İade edilen kanunda direnmek için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekir. Yayım işlemi, salt bir ilandan öte anayasal geçerlilik şartıdır. Değiştirilen kanun ise tekrar iade edilebilir.
Doğru ifadeleri eleyerek yanlış olan tek seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması, İade Edilmesi ve Bütçe Kanunu İstisnası
Bu soruyu puanla