Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı'dan Erken Cumhuriyet'e Kentleşme (1950 Öncesi)

Türkiye'de 19231923-19501950 yıllarını kapsayan Erken Cumhuriyet dönemi kentleşme süreci; sanayi devrimi sonrası Batı'da görülen 'kendiliğinden' süreçlerden farklı olarak, devletin modernleşme hedefleri doğrultusunda şekillenen 'planlı' bir karakter sergiler. Bu dönemin kentleşme dinamikleri ve kurumsal yapısı göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu süreci tanımlayan doğru bir yargı değildir?

  1. A
    Kentleşmenin temel itici gücü sanayileşmeden ziyade, yeni devletin idari ve siyasi merkezlerini oluşturma gerekliliğidir.
  2. B
    19301930 tarihli 15801580 sayılı Belediye Kanunu, yerel yönetimlerin kentsel hizmetlerdeki sorumluluklarını tanımlayan temel yasal çerçeveyi oluşturmuştur.
  3. Tarımda makineleşmenin kırsal nüfus üzerinde yarattığı 'itici' güç, bu dönemdeki kent nüfusu artışının temel belirleyicisi olmuştur.Cevap
  4. D
    Ankara, Batılı şehircilik anlayışına göre hazırlanan imar planlarıyla Cumhuriyet'in modern kent vizyonunun bir sembolü haline getirilmiştir.
  5. E
    Dönemin şehircilik anlayışı, kenti bir 'uygarlık okulu' olarak görmüş ve kamusal mekanların inşasına öncelik vermiştir.

Cevap

Tarımda makineleşmenin kırsal nüfus üzerinde yarattığı itici gücün kent nüfusu artışının temel belirleyicisi olduğunu savunan ifade yanlıştır.
Erken Cumhuriyet dönemindeki (19231923-19501950) kentleşme, henüz tarımda makineleşme gerçekleşmediği ve sanayi birikimi sınırlı olduğu için kırsal göçten ziyade devletin idari, siyasi ve ideolojik yapılanmasıyla sınırlı kalmıştır. Tarımda makineleşmenin (traktör vb.) yarattığı işsizlik ve buna bağlı kitlesel göç, ancak 19501950 sonrası dönemde belirleyici olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
19231923-19501950 (Erken Cumhuriyet) döneminin temel özelliklerini belirle.
Bu dönem; devlet eliyle planlama, Ankara odaklı modernleşme ve idari/politik nedenlerle şekillenen bir kentleşme sürecini kapsar.
Dönemin ekonomik ve siyasi yapısını anlamak, yanlış dinamikleri ayırt etmeyi sağlar.
2
Kırdan kente göçün nedenlerini kronolojik olarak değerlendir.
Tarımda makineleşme (traktör kullanımı) 19401940'ların sonu ve 19501950'lerin başında hız kazanmıştır.
Zaman çizelgesindeki sapmaları tespit etmek, doğru cevaba ulaştırır.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin dönemin ruhuna ve yasalarına (15801580, 22902290 vb.) uygunluğunu kontrol et.
Tarımda makineleşmenin itici gücü 19501950 sonrası döneme ait bir olgudur.
Hatalı tarihsel eşleştirmeyi teyit etmek için son kontroldür.

Anahtar Kavram

Türkiye'de 19501950 Öncesi Kentleşme Dinamikleri

Daha Fazla Pratik

Bu dönemdeki 'Ebniye Kanunu'ndan 'Belediye Yapı ve Yollar Kanunu'na geçişin şehircilik disiplini üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla