Soru

Zorluk: OrtaÖzendirme, Destekleme ve Planlama Faaliyetleri

İdarenin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı yönlendirmek amacıyla yürüttüğü "planlama" faaliyetleri ile bu planlar dahilinde uygulanan "özendirme ve destekleme" yöntemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Beş yıllık kalkınma planları, kamu kesimi için bağlayıcı bir nitelik taşırken; özel kesim için yol gösterici ve teşvik edici özelliktedir.
  2. B
    Özendirme ve destekleme faaliyetleri, idarenin bir toplumsal ihtiyacı bizzat karşılaması yerine özel girişimlerin kamu yararına uygun şekilde yönlendirilmesini amaçlar.
  3. C
    Vergi muafiyeti, sübvansiyonlar, düşük faizli krediler ve arsa tahsisi gibi yöntemler idarenin bu kapsamda başvurduğu temel araçlar arasındadır.
  4. Beş yıllık kalkınma planlarında öngörülen hedeflere ve yatırım programlarına uymayan özel sektör kuruluşlarına karşı idare, kolluk yetkilerini kullanarak doğrudan idari yaptırım veya para cezası uygular.Cevap
  5. E
    Özendirme ve destekleme faaliyetleri, doğası gereği bireylerin faaliyetlerini yasaklayan veya izne bağlayan kısıtlayıcı kolluk faaliyetlerinden farklı bir hukuki rejime tabidir.

Cevap

Beş yıllık kalkınma planlarında öngörülen hedeflere uymayan özel sektör kuruluşlarına idarenin doğrudan yaptırım uygulayacağını belirten ifade yanlıştır.
Beş yıllık kalkınma planları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 166166. maddesi uyarınca kamu kesimi için emir verici ve bağlayıcı bir nitelik taşırken, özel kesim için yalnızca yol gösterici (indikatif) ve teşvik edici niteliktedir. Bu hukuki statü gereği, özel sektör yatırımcılarının veya kuruluşlarının plan hedeflerine ulaşamaması veya bu hedeflere uygun hareket etmemesi, idareye kolluk yetkilerini kullanarak cezai bir yaptırım uygulama hakkı tanımaz. Dolayısıyla idarenin özel sektöre bu nedenle yaptırım uygulayabileceği yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Planlama faaliyetinin hukuki niteliğini belirle.
19821982 Anayasası'nın 166166. maddesine göre kalkınma planları kamu kesimi için bağlayıcı, özel kesim için yol göstericidir.
Özel sektörün teşebbüs hürriyeti gereği plan hedefleri bu kesim için mutlak bir emir teşkil etmez.
2
Özendirme ve destekleme ile kolluk faaliyetlerini karşılaştır.
Kolluk faaliyetleri kamu düzenini korumak için kısıtlamalar getirirken; özendirme faaliyetleri kamu yararı için teşvikler sunar.
Bu iki faaliyetin amacı ve yöntemleri birbirinden tamamen farklıdır.
3
Yaptırım uygulanabilirliğini değerlendir.
Özel sektörün yol gösterici nitelikteki planlara uymaması bir hukuk ihlali sayılmaz, dolayısıyla yaptırım uygulanamaz.
Hukuki bağlayıcılığı olmayan bir metnin ihlali, idari yaptırımın yasal dayanağı (sebebi) olamaz.

Anahtar Kavram

Kalkınma Planlarının Bağlayıcılığı ve Özendirme Faaliyetinin Niteliği

İpuçları

1
Kalkınma planlarının kamu ve özel kesim üzerindeki etkisinin aynı olup olmadığını düşünün.
2
Anayasa'nın 166166. maddesinde özel teşebbüs için planların nasıl bir rol oynadığı belirtilmiştir.

Daha Fazla Pratik

İdarenin özendirme faaliyetleri kapsamında sunduğu teşviklerin geri alınması durumundaki idari yargı süreçlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla