Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’nda düzenlenen "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" güvenceleri arasındaki temel farklar göz önüne alındığında, bu kurumların hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu mutlak nitelikte olup milletvekilliği sona erse dahi devam ederken; yasama dokunulmazlığı nispi niteliktedir ve Meclis kararıyla kaldırılabilir.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı milletvekilini hem cezai hem de hukuki (tazminat) davalarına karşı korurken; yasama sorumsuzluğu sadece cezai davalara karşı koruma sağlar.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kaldırılabilirken; yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamaz.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin Meclis içindeki ve dışındaki tüm eylemlerini kapsarken; yasama sorumsuzluğu sadece Meclis dışındaki siyasi faaliyetleri kapsar.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Meclis kararlarına karşı yargı yolu kapalıyken; yasama sorumsuzluğuna ilişkin kararlara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Cevap

Yasama sorumsuzluğunun mutlak ve kalıcı olduğunu, yasama dokunulmazlığının ise nispi ve geçici olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap yasama sorumsuzluğunun mutlak ve ömür boyu devam eden niteliği ile yasama dokunulmazlığının nispi (kaldırılabilir) ve geçici niteliğini doğru şekilde karşılaştıran ifadedir. Anayasa'nın 83. maddesine göre sorumsuzluk, vekillik sıfatı kalksa dahi o dönemdeki sözler için koruma sağlarken; dokunulmazlık vekillik bittiğinde (veya Meclis kararıyla) sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğunun kapsamını belirle.
Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarını kapsar, mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (vekillik bitse de sürer).
Anayasa m. 83/1 gereği milletvekillerinin meclis çalışmalarındaki iradelerini tam özgürlükle yansıtabilmeleri gerekir.
2
Yasama dokunulmazlığının kapsamını belirle.
Meclis dışındaki suç iddialarını kapsar, nispidir (Meclisçe kaldırılabilir) ve geçicidir (sadece vekillik süresince geçerlidir).
Vekilin haksız cezai baskılardan korunarak yasama faaliyetine katılımının sürekliliğini sağlamak amaçlanır.
3
İki kavramın hukuki sonuçlarını karşılaştır.
Sorumsuzluk kaldırılmaz ve hukuk davalarını da içerebilirken; dokunulmazlık kaldırılabilir ve sadece ceza davalarını kapsar.
Doğru seçeneği belirlemek için bu temel ayrımların analiz edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Yasama Sorumsuzluğu (Mutlak/Sürekli) vs Yasama Dokunulmazlığı (Nispi/Geçici)

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına itiraz sürecindeki süreleri (7 gün itiraz, 15 gün karar) tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla