Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası'nda düzenlenen "yasama dokunulmazlığı" ve bu dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin hukuki süreçler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Meclis kararına karşı, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir; Mahkeme bu başvuruyu 1515 gün içinde kesin karara bağlar.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı, ilgili kişinin milletvekilliği sıfatını kendiliğinden sona erdirir ve yargılama sonuçlanana kadar Meclis çalışmalarına katılmasına engel teşkil eder.
  3. C
    Milletvekili hakkında seçimden önce işlenmiş tüm suçlar için sorgulama ve yargılama yapılabilmesi, istisnasız olarak TBMM Genel Kurulu tarafından dokunulmazlığın kaldırılmasına bağlıdır.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerini ömür boyu koruyan mutlak bir güvenceyken; yasama sorumsuzluğu sadece milletvekilliği süresince geçerli olan nispi bir güvencedir.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin nihai ve bağlayıcı karar, Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile verilir.

Cevap

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Meclis kararına karşı, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir; Mahkeme bu başvuruyu 1515 gün içinde kesin karara bağlar.
1982 Anayasası'nın 8383. ve 8585. maddeleri uyarınca, yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili veya bir başka milletvekili, bu kararın Anayasa'ya, kanuna veya İçtüzük hükümlerine aykırılığı iddiasıyla 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme, bu itirazı 1515 gün içinde karara bağlamak zorundadır. Bu düzenleme, yasama organının çoğunluk tahakkümüne karşı azınlıkta kalan veya hedef alınan milletvekillerini korumayı amaçlayan bir güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama dokunulmazlığının niteliğini belirle
Nispi ve geçici bir güvencedir; Meclis kararıyla kaldırılabilir.
Dokunulmazlık, milletvekilini ceza yargılamasına karşı koruyan ancak kaldırılabilen bir kalkandır.
2
Kaldırma kararına karşı yargısal denetim yolunu incele
Anayasa Mahkemesine itiraz yolu açıktır (8585. Madde).
Meclis kararlarının hukuka uygunluğunu denetlemek için özel bir itiraz süreci öngörülmüştür.
3
Anayasal süreleri teyit et
77 gün içinde başvuru, 1515 gün içinde karar.
Yasama faaliyetlerinin aksamaması için bu süreler hak düşürücü ve kısa tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Yargısal Denetimi
Bu soruyu puanla