Soru

Zorluk: OrtaDöngüsel Değişme Kuramları

Toplumsal değişmeyi açıklayan kuramlar; değişmenin yönü, hızı ve kaynağına ilişkin farklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir. Bazı kuramcılar toplumu ilkelden moderne doğru sürekli ilerleyen bir süreç olarak görürken, bazıları toplumların tarihsel bir döngü içerisinde doğup, büyüyüp çöktüğünü savunurlar.

Buna göre, aşağıdaki 'kuramcı - temel kavram' eşleştirmelerinden hangisi toplumsal değişmeyi döngüsel bir perspektifle ele alan yaklaşımlardan biri değildir?

  1. A
    İbn Haldun – Asabiyet
  2. B
    Vilfredo Pareto – Seçkinlerin Dolaşımı
  3. C
    Oswald Spengler – Kültür ve Medeniyet Ayrımı
  4. Auguste Comte – Üç Hal YasasıCevap
  5. E
    Pitirim Sorokin – Kültürel Zihniyetlerin Salınımı

Cevap

Toplumsal değişmeyi doğrusal (evrimci) bir çizgide açıklayan Auguste Comte ve 'Üç Hal Yasası' kavramı, döngüsel kuramlar içerisinde yer almaz.
Doğru yanıt olan Auguste Comte ve 'Üç Hal Yasası', toplumsal değişmeyi tek yönlü, aşamalı ve durdurulamaz bir ilerleme süreci olarak tanımlayan evrimci (lineer) bir yaklaşımdır. Döngüsel kuramcılar ise tarihin bir tekerrürden ibaret olduğunu ve toplumların belirli bir zirveden sonra çöküşe geçeceğini savunurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Döngüsel ve doğrusal (evrimci) kuramların temel ayrımını belirle.
Döngüsel kuramlar değişmenin kendini tekrarladığını (doğum-ölüm), doğrusal kuramlar ise sürekli ileri gittiğini (ilerleme) savunur.
Soruda istenen 'döngüsel olmayan' yaklaşımı bulmak için bu ayrım temel kriterdir.
2
Seçeneklerdeki kuramcıların değişme yönüne dair görüşlerini analiz et.
İbn Haldun, Pareto, Spengler ve Sorokin değişmeyi bir döngü veya salınım olarak görürken; Comte değişmeyi kaçınılmaz bir ilerleme olarak görür.
Her kuramcının temel kavramı ile savunduğu genel perspektifin eşleştirilmesi gerekir.
3
Auguste Comte'un 'Üç Hal Yasası'nı değerlendir.
Bu yasa, toplumun teolojik ve metafizik evreleri geride bırakarak nihai olan pozitif evreye ulaşacağını öngören evrimci bir modeldir.
Başlangıç noktasına dönme veya benzer aşamaları tekrarlama fikri içermediği için döngüsel değildir.

Anahtar Kavram

Toplumsal Değişme Kuramlarının Sınıflandırılması (Döngüsel vs. Evrimci)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla