Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDöngüsel Değişme Kuramları

Pitirim Sorokin’in "Sosyal ve Kültürel Dinamikler" adlı eserinde savunduğu; bir toplumsal sistemin veya kültürün değişiminin temelinde dışsal etkenlerden ziyade sistemin kendi iç yapısı, potansiyeli ve mantığının yattığını belirten kavram ile bu değişimin sonsuza kadar aynı yönde gidemeyeceğini, bir doygunluk noktasından sonra zıt yöne evrileceğini ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisinde bir arada verilmiştir?

  1. A
    Asabiyetin Çözülmesi - Bedevilik ve Hadarilik Döngüsü
  2. İçsel Değişme - Limitler İlkesiCevap
  3. C
    Yaratıcı Azınlığın Yozlaşması - Meydan Okuma ve Tepki
  4. D
    Seçkinlerin Dolaşımı - Psikolojik Kalıntılar Teorisi
  5. E
    Üç Hal Yasası - Pozitif Evre ve İlerleme

Cevap

İçsel Değişme ve Limitler İlkesi
Doğru cevap, Sorokin'in kuramının iki temel sütununu bir araya getirmektedir. 'İçsel Değişme' (Immanent Change), bir sistemin değişim potansiyelinin kendi içinde olduğunu ve dışsal bir itki olmasa bile değişeceğini savunur. 'Limitler İlkesi' ise bu değişimin bir noktada (doygunluk aşamasında) durup neden zıt yöne evrildiğini açıklar. Bu iki kavram Sorokin'in döngüsel yaklaşımını diğerlerinden (örneğin biyolojik benzetme yapan Spengler'den) ayıran en özgün unsurlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen kuramcının (Pitirim Sorokin) temel değişim mekanizmasını belirle.
Sorokin, değişimin dışsal değil içsel (immanent) bir süreç olduğunu savunur.
Sorokin'e göre toplumsal sistemler, bir otomobilin motoru gibi kendi iç mekanizmalarındaki dinamiklerle değişirler.
2
Değişimin neden bir noktada yön değiştirdiğini açıklayan özel ilkeyi hatırla.
Bu ilke 'Limitler İlkesi'dir (Principle of Limits).
Bir kültür tipi (örneğin duyusal kültür) kendi mantığını sonuna kadar götürdüğünde artık yeni bir şey üretemez hale gelir ve doyuma ulaşır.
3
Kültür tipleri arasındaki salınımı analiz et.
İdeasyonel, İdealist ve Duyusal kültürler arasındaki geçişler.
Limitler ilkesi gereği, bir uçtaki zihniyet sınırına dayandığında sistem merkezdeki 'İdealist' evreden geçerek diğer uca savrulur.
4
Seçenekleri karşılaştırarak doğru terminolojiyi doğrula.
İçsel Değişme ve Limitler İlkesi seçeneği tam uyum sağlar.
Diğer seçenekler İbn Haldun, Toynbee veya Pareto gibi farklı döngüsel kuramcılara ait kavramları içermektedir.

Anahtar Kavram

Sorokin'in Kültürel Dinamik Kuramı
Bu soruyu puanla

Konular

Döngüsel Değişme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru