Soru

Zorluk: OrtaDöngüsel Değişme Kuramları

Toplumsal değişmeyi biyolojik bir organizmanın yaşam döngüsüne benzeterek; medeniyetlerin doğuş, büyüme, duraklama ve çöküş evrelerinden geçtiğini savunan döngüsel kuramlarda, değişimin temel itici gücü farklı kavramlarla açıklanmaktadır. Bu kuramlardan birine göre; bir medeniyetin varlığını sürdürebilmesi, dış dünyadan gelen fiziksel veya sosyal zorluklara karşı 'yaratıcı azınlık' tarafından geliştirilen başarılı çözümlere bağlıdır. Bu süreçte başarılı bir cevap verilememesi ve azınlığın yaratıcı vasfını yitirerek sadece baskıya dayalı bir yönetime yönelmesi, medeniyetin çöküşünü hazırlamaktadır.

Yukarıda temel varsayımları verilen ve değişimi "meydan okuma ve tepki" (challenge and response) kavramları üzerinden açıklayan döngüsel değişme kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Arnold ToynbeeCevap
  2. B
    İbn Haldun
  3. C
    Pitirim Sorokin
  4. D
    Auguste Comte
  5. E
    Oswald Spengler

Cevap

Arnold Toynbee, toplumsal değişmeyi medeniyetler ölçeğinde ele alarak 'meydan okuma ve tepki' kavramı ile açıklamaktadır.
Arnold Toynbee, döngüsel değişim kuramında medeniyetlerin kaderini dışsal veya içsel 'meydan okumalara' karşı verilen 'tepkilere' bağlar. Toplumun öncü kesimi olan 'yaratıcı azınlık' bu sorunlara çözüm üretebildiği sürece medeniyet gelişir; bu yetenek kaybolduğunda ise çöküş başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel kavramları belirle.
'Meydan okuma-tepki' (challenge and response) ve 'yaratıcı azınlık' (creative minority) kavramları tespit edilmiştir.
Döngüsel kuramcılar arasındaki ayrım noktaları kullandıkları temel kavramlarda gizlidir.
2
Kavramları ilgili sosyologla eşleştir.
Bu kavramlar Arnold Toynbee'nin 'A Study of History' (Tarih Bilinci) adlı eserinde geliştirdiği kurama aittir.
Toynbee, medeniyetlerin fiziksel çevre veya sosyal çevre kaynaklı sorunlara (meydan okumalara) verdiği cevaplarla yükseldiğini veya çöktüğünü savunur.

Anahtar Kavram

Meydan Okuma ve Tepki Kuramı
Bu soruyu puanla