Examkin

Soru

Zorluk: ZorDöngüsel Değişme Kuramları

Toplumsal değişmeyi doğrusal bir ilerleme olarak değil, kültürel zihniyetlerin birinden diğerine geçişi şeklinde açıklayan bir kurama göre; toplumlar "hakikatin duyular aracılığıyla algılandığı" (duyusal) aşama ile "hakikatin inanç ve maneviyatla temellendirildiği" (fikirsel) aşama arasında bir salınım içindedirler. Bu kuramcıya göre değişim, kültürün kendi içindeki unsurların doyuma ulaşması sonucu ortaya çıkan "limitler ilkesi" uyarınca gerçekleşir.

Yukarıda temel varsayımları verilen "Döngüsel Değişme Kuramı" ve bu kuramın temsilcisi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. Kültürel Dinamik Kuramı - Pitirim SorokinCevap
  2. B
    Meydan Okuma ve Tepki Kuramı - Arnold Toynbee
  3. C
    Üç Hal Yasası - Auguste Comte
  4. D
    Batı'nın Çöküşü Kuramı - Oswald Spengler
  5. E
    Toplumsal Evrim Kuramı - Herbert Spencer

Cevap

Kültürel Dinamik Kuramı - Pitirim Sorokin
Pitirim Sorokin, 'Kültürel Dinamik' adlı çalışmasında toplumsal değişimi fikirsel (ideational), duyusal (sensate) ve bu ikisinin sentezi olan idealist kültür aşamaları arasındaki salınım olarak açıklar. 'Limitler ilkesi'ne göre, bir kültür zihniyeti kendi sınırlarına ulaştığında artık toplumsal sorunlara cevap veremez hale gelir ve zıt yöndeki diğer kültürel yapıya doğru bir dönüşüm başlar. Bu durum doğrusal bir ilerleme değil, tarihsel bir döngüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel kavramları (duyusal kültür, fikirsel kültür, limitler ilkesi) analiz et.
Bu kavramların Pitirim Sorokin'in toplumsal değişim modeline özgü olduğu belirlenir.
Sorokin, toplumsal değişimi kültürün temel zihniyet yapısındaki değişimlerle açıklar.
2
Kuramın değişim mekanizmasını (salınım ve döngüsellik) değerlendir.
Değişimin doğrusal bir ilerleme değil, bir sarkaç gibi uç değerler arasında gidip gelen bir döngü olduğu anlaşılır.
Döngüsel kuramlar, evrimci kuramların aksine değişimin belirli aşamalarla tekrar ettiğini savunur.
3
Seçeneklerdeki kuramcı ve kuram eşleşmelerini eleme yöntemiyle kontrol et.
Comte ve Spencer doğrusal/evrimci oldukları için; Toynbee ve Spengler ise farklı döngüsel mekanizmaları savundukları için elenir.
Sorokin'i diğer döngüselcilerden ayıran en belirgin özellikler 'Duyusal/Fikirsel' ayrımı ve 'Limitler İlkesi'dir.

Anahtar Kavram

Pitirim Sorokin'in Kültürel Dinamik ve Döngüsel Değişme Kuramı
Bu soruyu puanla

Konular

Döngüsel Değişme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru