Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAnayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

1982 Anayasası’nın öngördüğü anayasaya uygunluk denetimi rejiminde; normların denetim türleri (şekil ve esas), dava açma süreleri ve yetkili özneler arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kanunların şekil bakımından denetimi; Cumhurbaşkanı veya TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından, yayımdan itibaren 10 gün içinde istenebilir.
  2. B
    Anayasa Mahkemesi, kanunların şekil bakımından denetimi sürecinde dava dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle bağlı olmayıp, saptadığı diğer şekil bozukluklarını da resen inceleyebilir.
  3. C
    Bir kanunun şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olduğu iddiası, görülmekte olan bir davada mahkemelerce 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile her zaman Anayasa Mahkemesi önüne taşınabilir.
  4. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü hakkında açılacak iptal davalarında, hem şekil hem de esas bakımından dava açma süresi yayımdan itibaren 60 gündür.Cevap
  5. E
    Anayasa değişikliklerinin şekil yönünden denetimi; teklif çoğunluğu, oylama çoğunluğu ve ivedilikle görüşme yasağına uyulup uyulmadığıyla sınırlı olup 60 günlük süreye tabidir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü için hem şekil hem de esas bakımından iptal davası açma süresinin 60 gün olduğu ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 148. maddesi, şekil bakımından denetimi sadece kanunlar ve Anayasa değişiklikleri için 10 günlük bir hak düşürücü süreye tabi tutmuştur. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü için ise anayasaya uygunluk denetimi (hem şekil hem esas) 151. maddede düzenlenen genel 60 günlük dava açma süresine tabidir. Dolayısıyla CBK ve İçtüzük için şekil denetimi de 60 gün içinde istenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 148. ve 151. maddelerindeki süre kısıtlamalarını analiz etme.
10 günlük özel sürenin sadece kanunlar ve Anayasa değişiklikleri için öngörüldüğü saptanmıştır.
Anayasa koyucu, kanunların şekil yönünden kesinleşmesini hızlandırmak için istisnai bir kısa süre belirlemiştir.
2
Dava açmaya yetkili özneleri denetim türüne göre ayrıştırma.
Şekil denetiminde yetkinin daraltıldığı (siyasi parti gruplarının dışlandığı) görülmüştür.
Şekil denetiminin siyasi bir araç olarak kullanılmasını engellemek amaçlanmıştır.
3
CBK ve İçtüzük gibi diğer normların süre rejimini belirleme.
Özel bir hüküm (10 gün) bulunmadığı için genel süre kuralının (60 gün) geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.
Anayasa'nın 151. maddesi genel iptal davası süresini 60 gün olarak belirlemiş, 148. madde ise sadece belirli normlar için bu kurala istisna getirmiştir.

Anahtar Kavram

İptal Davası Süre ve Yetki Farklılıkları
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

Bu konudan daha fazla soru