Soru

Zorluk: OrtaAnayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

1982 Anayasası’nın 152. maddesinde düzenlenen "itiraz yolu" (somut norm denetimi) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.Cevap
  2. B
    Anayasa Mahkemesi, kendisine bir mahkeme tarafından itiraz yoluyla intikal eden başvuruyu en geç altmış gün içinde kesin olarak karara bağlamak zorundadır.
  3. C
    Özel hukuk uyuşmazlıklarına bakmakla görevli olan bir hakem kurulu, uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi beş ay içinde kararını vermezse, yerel mahkeme davanın görülmesini Anayasa Mahkemesi kararını açıklayana kadar süresiz olarak durdurur.
  5. E
    İtiraz yoluna başvurulabilmesi için, itiraza konu olan kanun hükmünün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en fazla altmış gün geçmiş olması gerekir.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.
Doğru ifade, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrasında yer alan 10 yıl kuralıdır. Anayasa Mahkemesi, bir kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasını esastan inceleyip reddederse, bu karar Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 10 yıl boyunca aynı hüküm hakkında tekrar itiraz yoluna başvurulamaz. Bu kural, anayasa yargısının istikrarını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
İtiraz yolu (somut norm denetimi) şartlarını gözden geçirmek.
Görülmekte olan bir davanın bulunması, uygulanacak bir normun varlığı ve mahkemenin bu normu anayasaya aykırı bulması veya iddianın ciddi bulunması gerekir.
Anayasa'nın 152. maddesi somut norm denetiminin usulünü bu şartlara bağlamıştır.
2
Karar sürelerini ve yetkili mercileri kontrol etmek.
Süre 5 aydır ve başvuru sadece 'mahkemeler' tarafından yapılabilir.
Anayasal terminolojideki 'mahkeme' kavramı, bağımsız yargı organlarını kapsar, hakem kurullarını dışarıda bırakır.
3
Verilen red kararının gelecekteki başvurulara etkisini analiz etmek.
AYM işin esasına girip başvuruyu reddederse, 10 yıllık bir 'başvuru yasağı' süresi başlar.
Yargı ekonomisi ve hukuki istikrar gereği, aynı hükmün sürekli denetime tabi tutulması engellenmiştir.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi) Usul ve Süreleri

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolunda Anayasa Mahkemesi'nin 'ret' kararı ile 'iptal' kararının yerel mahkemedeki davaya etkilerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla