Soru

Zorluk: ZorAnayasaya Uygunluk Denetimi (Soyut ve Somut Norm Denetimi)

1982 Anayasası uyarınca, anayasa değişikliklerinin yargısal denetimi ve bu denetimin kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlenebilir; bu denetim ise teklif ve oylama çoğunluğu ile ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususlarıyla sınırlıdır.Cevap
  2. B
    Anayasa değişikliklerinin hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekir.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi, anayasa değişikliklerinin şekil yönünden anayasaya aykırılığına ilişkin kararını toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile verir.
  4. D
    Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak olan anayasa değişikliği hükmünü anayasaya aykırı bulursa, bu hükmün iptali için 'itiraz yolu' ile Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  5. E
    TBMM üye tamsayısının beşte biri, anayasa değişikliklerinin esasına yönelik iptal davasını Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gün içinde açma yetkisine sahiptir.

Cevap

Anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlenebilir; bu denetim ise teklif ve oylama çoğunluğu ile ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususlarıyla sınırlıdır.
Anayasa'nın 148. maddesine göre, anayasa değişiklikleri yalnızca şekil bakımından denetlenebilir. Bu denetim; teklif çoğunluğu, oylama çoğunluğu ve ivedilikle görüşme yasağına uyulup uyulmadığı hususları ile sınırlandırılmıştır. Bu ifade anayasanın güncel metniyle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa değişikliğinin denetim türünü belirleme
Sadece şekil bakımından denetim yapılabilir.
1982 Anayasası 148. madde uyarınca anayasa değişikliklerinin esas bakımından denetimi yasaklanmıştır.
2
Şekil denetiminin sınırlarını tespit etme
Teklif çoğunluğu, oylama çoğunluğu ve ivedilikle görüşme yasağı.
Anayasa koyucu, yargısal aktivizmi engellemek için şekil denetimini bu üç unsurla sınırlamıştır.
3
Dava açma yetkisi ve süresini kontrol etme
Cumhurbaşkanı veya üye tamsayısının 1/5'i tarafından 10 gün içinde.
Anayasa değişikliklerinde şekil denetimi için özel ve kısa bir hak düşürücü süre öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliklerinin Şekil Denetimi
Bu soruyu puanla