Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Çevre Hukuku ve Anayasa'da Çevre

1982 Anayasası'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde yer alan; "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir." hükmü dikkate alındığında, çevrenin korunmasına ilişkin anayasal sorumluluklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Çevreyi koruma ve geliştirme yükümlülüğü anayasal olarak münhasıran Devletin yerine getirmesi gereken bir kamu hizmeti görevidir.
  2. B
    Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı sadece Türk vatandaşlarına tanınmış bir hak olup yabancıları kapsamaz.
  3. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve kirlenmeyi önlemek hem Devletin hem de vatandaşların ortak anayasal ödevidir.Cevap
  4. D
    Vatandaşların çevreyi koruma yükümlülüğü sadece 2872 sayılı Çevre Kanunu ile getirilmiş olup anayasal bir dayanağı bulunmamaktadır.
  5. E
    Anayasa'ya göre bireyler çevrenin korunması konusunda sadece hak sahibi konumundadır, bu konuda herhangi bir pozitif yükümlülükleri yoktur.

Cevap

Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve kirlenmeyi önlemek hem Devletin hem de vatandaşların ortak anayasal ödevidir.
1982 Anayasası'nın 56. maddesinin ikinci fıkrası, çevrenin geliştirilmesi, çevre sağlığının korunması ve kirliliğin önlenmesi görevlerini açıkça hem Devletin hem de vatandaşların ödevi olarak tanımlamıştır. Bu düzenleme, çevrenin korunmasını bir kamu hizmeti olmanın ötesinde toplumsal bir yükümlülük haline getirir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 56. maddesinin metnini analiz etmek.
Maddenin ikinci fıkrasında "çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir" ifadesinin yer aldığı görülür.
Anayasal sorumluluğun kimlere yüklendiğini netleştirmek için madde metni esastır.
2
Hak ve ödev öznelerini birbirinden ayırt etmek.
Hak sahibi "herkes" (bireyler), ödev sahibi ise hem "Devlet" hem de "vatandaşlar"dır.
Sorumluluğun sadece kamuya mı yoksa bireye de mi ait olduğunu belirlemek için bu ayrım kritiktir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri madde metniyle karşılaştırarak doğruluğunu teyit etmek.
Hem Devletin hem de vatandaşların ortak ödevi olduğunu belirten ifadenin anayasal metne tam uyum sağladığı tespit edilir.
Anayasa'nın lafzına en uygun yorumu bulmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası Madde 56: Çevre Hakkı ve Ödevi

Daha Fazla Pratik

2872 sayılı Çevre Kanunu'ndaki temel ilkeler (kirleten öder, katılım ilkesi vb.) ile Anayasa Madde 56 arasındaki ilişkiyi incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla