Türk anayasal gelişme süreci içinde önemli bir yere sahip olan Sened-i İttifak (1808), Padişah II. Mahmud ile yerel otoriteler (Ayanlar) arasında akdedilmiştir. Bu belgenin, 1839 Tanzimat Fermanı ve 1856 Islahat Fermanı gibi belgelerden farklı olarak 'misak' (sözleşme) niteliği taşıması hukuki açıdan aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
- Padişahın mutlak otoritesinin, karşılıklı rıza ve taahhütlere dayalı iki taraflı bir irade beyanıyla sınırlandırıldığınıCevap
- BOsmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasasının yürürlüğe girerek parlamenter sisteme geçildiğini
- CYasama ve yürütme yetkilerinin padişahtan tamamen alınarak halkın temsilcilerinden oluşan bir meclise devredildiğini
- DEgemenliğin kaynağının ilahi iradeden alınarak doğrudan Türk milletine ait olduğunun ilan edildiğini
- EPadişahın iradesinin üstünde bir kanun gücünün varlığının tek taraflı bir lütuf olarak kabul edildiğini
Cevap
Sened-i İttifak'ın 'misak' niteliği taşıması, padişahın mutlak otoritesinin karşılıklı rıza ve taahhütlere dayalı iki taraflı bir irade beyanıyla sınırlandırıldığını ifade eder.
Sened-i İttifak, Osmanlı tarihinde padişahın yetkilerinin kendi dışında bir güçle (Ayanlar) yaptığı 'karşılıklı bir sözleşme' neticesinde sınırlandırıldığı tek örnektir. Bu yönüyle İngiliz hukuk tarihindeki Magna Carta Libertatum (1215) ile büyük benzerlik gösterir. Tanzimat ve Islahat fermanları ise padişahın tek taraflı 'bağışı' veya 'fermanı' niteliğindedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sened-i İttifak'ın 'Misak' (Sözleşme) Niteliği
İpuçları
1
Belgenin tarafları olan Padişah ve Ayanlar arasındaki ilişki biçimine odaklanın.
2
'Misak' kelimesi 'antlaşma' veya 'sözleşme' anlamına gelir; bu da sürecin tek taraflı olmadığını gösterir.
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak'ın iktidarı sınırlama yöntemleri arasındaki farkları karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 15s