Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAnayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

19821982 Anayasası'nın 175175. maddesinde düzenlenen anayasa değişikliği usulü; teklif, görüşme, karar yeter sayıları ve Cumhurbaşkanının inceleme yetkisi bakımından oldukça sıkı kurallara bağlanmıştır. Bu süreçte Meclis ile Cumhurbaşkanı arasındaki hukuki etkileşim ve halkoyuna sunma (referandum) mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa değişikliği tekliflerinin Meclis Genel Kurulunda iki defa görüşülmesi zorunlu olup, birinci ve ikinci görüşme arasında en az 4848 saatlik bir 'serinleme süresi' geçmesi şarttır.
  2. B
    Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili) ile kabul edilen ancak üçte ikisinden (400400 milletvekili) az bir çoğunlukla kendisine gönderilen bir değişikliği onaylayamaz; ya Meclise geri gönderir ya da zorunlu olarak halkoyuna sunar.
  3. C
    Anayasa değişikliği teklifinin hem maddelerinin hem de tümünün kabulü için yapılan oylamalarda 'gizli oy' usulünün uygulanması, sürecin şekli bakımından bir geçerlilik şartıdır.
  4. Meclis tarafından üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 milletvekili) ile kabul edilen bir anayasa değişikliğini Cumhurbaşkanı, bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderdikten sonra Meclis bu değişikliği aynı çoğunlukla (400400 milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu Resmi Gazete'de yayımlamak zorundadır.Cevap
  5. E
    Doğrudan halkoyuna sunulan veya Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulmasına karar verilen anayasa değişikliği kanununun yürürlüğe girebilmesi için halkoylamasında geçerli oyların yarısından çoğunun kabulü gerekir.

Cevap

Meclis tarafından üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir anayasa değişikliğinin Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulma yetkisinin ortadan kalktığını ve yayımlanmasının zorunlu olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 175175. maddesine göre, Meclis tarafından üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 ve üzeri) ile kabul edilen bir anayasa değişikliği kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderildikten sonra Meclis tarafından 'aynen kabul' edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu onaylayıp yayımlayabileceği gibi isterse halkoyuna da sunabilir. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanının halkoyuna sunma yetkisinin ortadan kalktığını ve kanunu yayımlamasının zorunlu hale geldiğini savunan seçenek hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa değişikliği oylama sonuçlarını analiz etme
Meclis oylamasında 400400 ve üzeri (2/3) oy alınmıştır.
Bu eşik, Cumhurbaşkanına onaylama, iade etme veya ihtiyari referanduma sunma seçeneklerini verir.
2
Cumhurbaşkanının 'Aynen Kabul' sonrası yetkilerini değerlendirme
Meclis, Cumhurbaşkanının iade ettiği metni 400400 oy ile hiç değiştirmeden (aynen) tekrar kabul etmiştir.
Anayasa m. 175 uyarınca, normal kanunların aksine, anayasa değişikliklerinde 'aynen kabul' durumunda dahi Cumhurbaşkanının halkoyuna sunma yetkisi devam eder.
3
Yanlış yargıyı tespit etme
Cumhurbaşkanının yayımlama zorunluluğu olduğu iddiası hatalıdır.
Anayasa metni açıkça 'Cumhurbaşkanı bu kanunu halkoyuna sunabilir' diyerek takdir yetkisini korumuştur.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliğinde Cumhurbaşkanının İhtiyari Referandum Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanının kanunları iade yetkisi ile anayasa değişikliklerindeki iade yetkisi arasındaki farkları karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

Bu konudan daha fazla soru