yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı'nın uluslararası hukuki meşruiyeti, karar alma süreci ve harekât sonrası Türk dış politikasında yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Türkiye, harekâtı Londra ve Zürih Antlaşmaları ile tesis edilen Garanti Antlaşması'nın maddesindeki müdahale hakkına dayanarak gerçekleştirmiştir.Cevap
- BHarekât kararı, Süleyman Demirel liderliğindeki I. Milliyetçi Cephe hükümeti tarafından alınmış; CHP ve MSP bu süreçte muhalefette kalmıştır.
- Cİkinci harekâtı başlatan 'Ayşe tatile çıksın' parolasındaki 'Ayşe' ismi, dönemin Başbakanı Bülent Ecevit'in eşi Rahşan Ecevit'in diplomatik kod adıdır.
- DABD'nin yılında başlattığı silah ambargosuna tepki olarak Türkiye, NATO'nun askeri kanadından tamamen ayrılmış ve İncirlik Üssü'nü kalıcı olarak kapatmıştır.
- EHarekât sonrası yaşanan diplomatik kriz nedeniyle Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile olan Ankara Antlaşması'nı feshederek Sovyetler Birliği ile askeri ittifak kurmuştur.
Cevap
Türkiye'nin harekâtı Londra ve Zürih Antlaşmaları ile tesis edilen Garanti Antlaşması'nın maddesindeki müdahale hakkına dayandırdığı ifade doğrudur.
Türkiye, Kıbrıs Barış Harekâtı'nı uluslararası alanda savunurken Londra ve Zürih Antlaşmaları kapsamında imzalanan Garanti Antlaşması'nın maddesini temel almıştır. Bu madde, ada üzerindeki anayasal düzenin bozulması durumunda garantör devletlere (Türkiye, Yunanistan, İngiltere) tek taraflı veya ortak müdahale yetkisi vermektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Garanti Antlaşması ve Kıbrıs Barış Harekâtı'nın Siyasal Etkileri
İpuçları
1
Harekâtın meşruiyetini sağlayan 'garantörlük' kavramının hangi antlaşmalardan geldiğini düşünün.
2
Dönemin hükümet yapısını (Ecevit ve Erbakan koalisyonu) hatırlayın.
3
Harekâtın parolasındaki ismin Dışişleri Bakanı Turan Güneş ile olan ailevi bağına odaklanın.
Daha Fazla Pratik
ABD silah ambargosunun Türkiye'deki yerli savunma sanayii üzerindeki kurumsal etkilerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s