Kıbrıs Barış Harekâtı, Türkiye'nin Londra ve Zürih Antlaşmaları'ndan doğan hukuki haklarını kullanmasıyla gerçekleşmiş; ancak askeri operasyonun gidişatı ile uluslararası diplomasi trafiği arasında hassas bir denge kurulmaya çalışılmıştır. Harekât süreci, dönemin siyasi aktörlerinin tutumları ve diplomatik gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sürece dair en kapsamlı ve doğru analizdir?
- Birinci ve ikinci harekât safhaları arasında toplanan II. Cenevre Konferansı'nda, Türkiye'nin önerdiği 'coğrafi temelli federasyon' planının reddedilmesi üzerine; 'Ayşe tatile çıksın' parolasının kullanılmasıyla adanın yaklaşık 'sinin kontrol altına alındığı ikinci safha başlatılmıştır.Cevap
- BCHP-MSP koalisyon hükümeti içinde Kıbrıs'ın nihai statüsü konusunda çıkan anlaşmazlık, Başbakan Ecevit'in adayı derhal ilhak etme kararına karşılık Necmettin Erbakan'ın BM denetiminde tarafsız bir bölge önermesiyle sonuçlanmıştır.
- Cyılında başlayan ABD silah ambargosu karşısında Türkiye, misilleme olarak NATO'nun askeri kanadından tamamen çekilmiş ve savunma sanayisini tamamen Varşova Paktı standartlarına göre modernize etme kararı almıştır.
- DGaranti Antlaşması'nın maddesi, garantör devletlere sadece 'ortaklaşa' müdahale hakkı tanımış; Türkiye'nin tek taraflı müdahalesi uluslararası hukukta herhangi bir dayanağı olmayan bir 'işgal' eylemi olarak tanımlanmıştır.
- E'Ayşe tatile çıksın' ifadesi, harekâtın uluslararası meşruiyetini vurgulamak için Birleşmiş Milletler nezdinde sunulan resmi barış doktrininin teknik ve diplomatik adı olarak kabul edilmiştir.
Cevap
Harekâtın birinci safhası ile ikinci safhası arasında gerçekleşen II. Cenevre Konferansı'ndaki diplomatik tıkanıklığın 'Ayşe tatile çıksın' parolasıyla askeri müdahaleye dönüşmesini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan analiz, harekâtın iki safhalı yapısını ve aradaki diplomatik süreci (II. Cenevre Konferansı) birleştirir. Ağustos'ta başlayan ikinci safha, Türkiye'nin adada kalıcı bir siyasi çözüm olarak sunduğu federasyon önerisinin kabul edilmemesi üzerine 'Ayşe tatile çıksın' parolasıyla icra edilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Garanti Antlaşması ve Kıbrıs Barış Harekâtı'nın Diplomatik Safhaları
Daha Fazla Pratik
Harekât sonrası kurulan Kıbrıs Türk Federe Devleti () ile KKTC'nin ilanı () arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s