Soru

Zorluk: ZorDöngüsel Değişme Kuramları

Toplumsal değişmeyi döngüsel bir perspektifle ele alan kuramcılar, toplumların tarihsel süreçlerini farklı temel mekanizmalarla açıklamışlardır. Bu bağlamda; toplumsal değişimi "kan bağı ve grup dayanışmasına" dayalı duygunun (asabiyetasabiyet) aşınması ve bedevilikten hadariliğe geçiş süreciyle açıklayan düşünür ---I---; medeniyetlerin gelişimini ve hayatta kalmasını çevresel veya toplumsal engellere karşı geliştirilen "yaratıcı tepki" (creativecreative responseresponse) kapasitesine dayandıran düşünür ise ---II--- olarak tanımlanır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    I: Pitirim Sorokin - II: İbn Haldun
  2. I: İbn Haldun - II: Arnold ToynbeeCevap
  3. C
    I: Vilfredo Pareto - II: Oswald Spengler
  4. D
    I: Auguste Comte - II: Herbert Spencer
  5. E
    I: Arnold Toynbee - II: Pitirim Sorokin

Cevap

I: İbn Haldun - II: Arnold Toynbee
Doğru cevap olan seçenek, metinde verilen tanımlarla birebir örtüşmektedir. İbn Haldun, toplumsal dayanışmayı ifade eden 'asabiyet' kavramını döngüsel değişiminin merkezine koyarak devletlerin 5 aşamalı yaşam döngüsünü açıklar. Arnold Toynbee ise medeniyetlerin canlılığını, karşılaşılan zorluklara karşı 'yaratıcı azınlık' tarafından geliştirilen 'meydan okuma ve tepki' (challengechallenge andand responseresponse) mekanizmasıyla açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tanımdaki anahtar kavramı analiz etme
Tanım I'deki 'asabiyet' ve 'bedevilikten hadariliğe geçiş' ifadeleri, İbn Haldun'un döngüsel devlet kuramının temel taşlarıdır.
İbn Haldun, Mukaddime eserinde devletlerin asabiyet bağıyla kurulduğunu ve refahla birlikte bu bağın çözülerek çöküşün başladığını savunur.
2
İkinci tanımdaki anahtar kavramı analiz etme
Tanım II'deki 'yaratıcı tepki' (creative response) ve 'engellere karşı gelişim' ifadeleri Arnold Toynbee'ye aittir.
Toynbee, medeniyetlerin zorluklara (meydan okuma) yaratıcı bir azınlık liderliğinde verdikleri başarılı cevaplarla yükseldiğini savunur.
3
Eşleştirme ve eleme yapma
I numaralı boşluğa İbn Haldun, II numaralı boşluğa Arnold Toynbee gelmelidir. Diğer seçeneklerdeki evrimci kuramcılar (Comte, Spencer) veya farklı döngüsel kavramlar (Pareto'nun seçkinleri, Sorokin'in zihniyetleri) elenir.
Kavram-kuramcı eşleşmesinin doğruluğunu teyit etmek için akademik literatürdeki tanımlarla karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Döngüsel Değişme Kuramcıları ve Temel Dinamikleri

Alternatif Yöntem

Soruda geçen 'asabiyet' kelimesini gördüğünüzde doğrudan İbn Haldun'u; 'yaratıcı tepki' veya 'meydan okuma' ifadelerini gördüğünüzde ise Arnold Toynbee'yi aramanız süreci hızlandıracaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla