Soru

Zorluk: OrtaÖzendirme, Destekleme ve Planlama Faaliyetleri

İdarenin ekonomik ve sosyal kalkınmayı sağlamak amacıyla yürüttüğü planlama faaliyetleri ile bu çerçevede uyguladığı özendirme ve destekleme araçlarının hukuki rejimi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kalkınma planları kamu kesimi için bağlayıcı bir nitelik taşırken, özel kesim için yol gösterici ve teşvik edici bir karaktere sahiptir.Cevap
  2. B
    Özendirme ve destekleme faaliyetleri, idarenin kolluk yetkisi kapsamında yürüttüğü ve bireylere hukuki külfetler yükleyen tek yanlı işlemlerdir.
  3. C
    İdare, plan hedeflerine uymayan özel teşebbüslere karşı kolluk yetkisini kullanarak bu işletmelerin faaliyetlerini durdurma yetkisine sahiptir.
  4. D
    Özendirme ve destekleme faaliyetleri, niteliği gereği birer "kamu hizmeti" olup bu faaliyetlerin yürütülmesi özel kesime devredilemez.
  5. E
    Kalkınma planlarında yer alan hedefler, hem kamu hem de özel kesim için mutlak emredici hukuk kuralı niteliğinde olup aksine hareket edilemez.

Cevap

Kalkınma planları kamu kesimi için bağlayıcı bir nitelik taşırken, özel kesim için yol gösterici ve teşvik edici bir karaktere sahiptir.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın 166166. maddesinde yer alan temel prensibi yansıtmaktadır. Türkiye'de planlı kalkınma modeli benimsenmiş olup, bu planlar kamu kurum ve kuruluşları için uyması zorunlu (bağlayıcı) belgelerdir. Ancak özel sektörün mülkiyet ve teşebbüs hürriyeti dikkate alınarak, plan hedefleri özel kesim için sadece birer tavsiye ve yol gösterici niteliktedir; idare bu hedeflere uyulmasını emretmek yerine 'özendirme ve destekleme' (teşvik) yoluyla sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Planlamanın anayasal dayanağını belirleme
19821982 Anayasası'nın 166166. maddesi ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmanın planla yürütüleceğini hükme bağlamıştır.
Sorunun hukuki temelini oluşturmak için anayasal dayanak tespit edilmelidir.
2
Planların muhataplarına göre etkisini analiz etme
Anayasa ve ilgili mevzuata göre kalkınma planları devlet organları (kamu) için emredicidir; ancak özel teşebbüs hürriyeti gereği özel sektör için sadece yönlendiricidir.
İdarenin planlama yetkisinin sınırlarını ve özel sektörle olan ilişkisini belirlemek gerekir.
3
Özendirme faaliyetlerinin niteliğini ayırt etme
Özendirme ve destekleme; vergi muafiyeti, sübvansiyon gibi araçlarla özel kesimi plan hedeflerine yöneltir, zorlama (kolluk) içermez.
İdarenin faaliyet türleri (kolluk, kamu hizmeti, özendirme) arasındaki farkı netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kalkınma Planlarının Hukuki Etkisi ve Özendirme Faaliyetinin Serbestliği

Daha Fazla Pratik

İdarenin özendirme faaliyetleri kapsamında kullandığı 'gelir ortaklığı senetleri' veya 'vergi muafiyeti' gibi araçların 'idari işlem' niteliğini ve bu işlemlerden yararlanma şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla