Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

1982 Anayasası sistematiğinde temel hak ve hürriyetler tasnif edilirken, bireylere devletten olumlu bir müdahale, hizmet veya yardım talep etme yetkisi veren haklar özel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Anayasa koyucu, devletin bu gruptaki görevlerini "malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde" yerine getireceğini hüküm altına almıştır.

Buna göre, aşağıda verilen anayasal güvencelerden hangisi, devletin bahsi geçen mali kapasite sınırlandırmasına tabi olan hak kategorisinde yer alır?

  1. A
    Özel hayata ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkı
  2. Korunmaya muhtaç çocukların, yaşlıların ve engellilerin toplum hayatına intibakını sağlayıcı tedbirlerin alınmasıCevap
  3. C
    Herkesin önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
  4. D
    Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının her kademedeki kamu hizmetine girme hakkı
  5. E
    Kimsenin dinî inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaması ve suçlanamaması

Cevap

Korunmaya muhtaç çocukların, yaşlıların ve engellilerin toplum hayatına intibakını sağlayıcı tedbirlerin alınması
1982 Anayasası'nın 65. maddesine göre devlet sosyal ve ekonomik alanlardaki görevlerini, malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. Seçenekler arasında devlete maddi bir külfet yükleyen ve vatandaşın devletten olumlu bir hizmet (yardım, bakım, bütçe) beklediği tek alan, sosyal güvenlik hakkının bir uzantısı olan 'korunmaya muhtaç çocukların, yaşlıların ve engellilerin intibakı' konusudur. Bu nedenle pozitif statü (isteme) hakkı niteliğindedir ve mali sınırlamaya tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel kuralı ve hedeflenen hak kategorisini tespit et.
Soruda 'devletin mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde' yerine getirmekle yükümlü olduğu hak kategorisi sorulmaktadır.
1982 Anayasası'nın 65. maddesi gereğince bu sınırlama yalnızca Sosyal ve Ekonomik Haklar (Pozitif / İsteme Statüsü Hakları) için geçerlidir.
2
Seçeneklerdeki hakların statülerini (Negatif, Pozitif, Aktif) sınıflandır.
Özel hayatın gizliliği, toplantı/gösteri yürüyüşü hakkı ve inanç hürriyeti negatif (kişi); kamu hizmetine girme aktif (siyasi); korunmaya muhtaç kesimlerin desteklenmesi ise pozitif (sosyal) haktır.
Hakların anayasadaki yerlerini ve niteliklerini doğru ayırmak sorunun çözümüdür.
3
Çeldirici kavramlara dikkat ederek doğru seçeneği belirle.
'Aile hayatına saygı' negatif bir hak iken, yaşlı, engelli ve çocukların 'sosyal güvenlik' bakımından korunması devlete maddi yükümlülük getiren pozitif bir haktır.
Sosyal devlet ilkesinin bir gereği olan bu koruma tedbirleri, doğrudan devletin bütçe ve mali kapasitesi ile sınırlıdır.

Anahtar Kavram

Sosyal ve Ekonomik Hakların Sınırı (Mali Kaynak Yeterliliği)
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

Bu konudan daha fazla soru