Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

1982 Anayasası’nda düzenlenen “Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler” başlıklı bölümdeki hakların anayasal niteliği, Jellinek’in statü teorisindeki yeri ve bu hakların gerçekleştirilme sınırı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa'nın 65. maddesi uyarınca devlet, sosyal ve ekonomik alanlardaki anayasal ödevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek ve mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.Cevap
  2. B
    Mülkiyet hakkı ve konut dokunulmazlığı, bireye devletten olumlu bir hizmet talep etme yetkisi tanıyan pozitif statü hakları olduklarından, bu hakların kullanımı Anayasa'nın 65. maddesindeki mali kaynak sınırlamasına tabidir.
  3. C
    Eğitim ve öğrenim hakkı kapsamında ilköğretimin devlet okullarında parasız olması kuralı, sosyal bir hak olması hasebiyle 65. maddedeki mali kısıtlar gerekçe gösterilerek her zaman yürütme organınca askıya alınabilir.
  4. D
    Sosyal güvenlik hakkı, bireyin devlet yönetimine katılmasını sağlayan bir 'aktif statü hakkı' (katılma hakkı) niteliğinde olduğundan, bu hakkın özüne dokunan mali sınırlamalar demokratik devlet ilkesine aykırıdır.
  5. E
    Ailenin korunması ve çocuk hakları, devlete sadece aileyi korumak için hizmet sunma görevi yükleyen saf bir pozitif statü hakkı olup; bu hakkın bireyi devlete karşı koruyan negatif (koruyucu) bir boyutu bulunmamaktadır.

Cevap

Anayasa'nın 65. maddesine göre devletin sosyal ve ekonomik görevlerini yerine getirme sınırı, bu görevlerin amaçlarına uygun önceliklerin gözetilmesi ve mali kaynakların yeterliliği esasına dayanmaktadır.
Anayasa'nın 65. maddesi, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak devlete yüklenen sosyal ve ekonomik görevlerin sınırını çizer. 2001 yılında yapılan değişiklikle, devletin bu görevleri yerine getirirken 'bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözetmesi' ve 'mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde' hareket etmesi anayasal bir kural haline gelmiştir. Bu ifade, Anayasa metniyle doğrudan ve tam bir uyum içindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal hakların anayasal rejimini belirle.
Sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları), devletten bir hizmet veya edim talep edilmesini sağlayan haklardır.
Sorunun temelinde yatan hak kategorizasyonunu netleştirmek gerekir.
2
Anayasa'nın 65. maddesinin güncel metnini analiz et.
Devletin bu hakları gerçekleştirme yükümlülüğü 'mali kaynakların yeterliliği' ve 'görevlerin amaçlarına uygun öncelikler' ile sınırlandırılmıştır.
1982 Anayasası'ndaki (2001 sonrası) spesifik sınırlama kriterini tespit etmek gerekir.
3
Çeldiricilerdeki hak gruplarını sınıflandır.
Mülkiyet ve konut dokunulmazlığı 'negatif statü', sosyal güvenlik 'pozitif statü' hakkıdır.
Jellinek tasnifi üzerinden yapılan hatalı eşleştirmeleri elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Sosyal ve Ekonomik Hakların Sınırı (Madde 65) ve Jellinek Hak Tasnifi

Daha Fazla Pratik

Sosyal hakların yargısal yollarla korunması ve bireysel başvuru kapsamında hangi sosyal hakların konu edilebileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

Bu konudan daha fazla soru