Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

1982 Anayasası'nın 65. maddesinde yer alan; "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." hükmü, devletin sunmakla yükümlü olduğu hizmetlerin kapsamını belirlemektedir.

Buna göre, aşağıda verilen temel hak ve hürriyetlerden hangisi, Anayasa'da öngörülen bu mali kaynak sınırlamasına tabi olan "isteme hakları" (pozitif statü hakları) arasında yer almaz?

  1. A
    Eğitim ve öğrenim hakkı
  2. B
    Sosyal güvenlik hakkı
  3. C
    Ailenin korunması ve çocuk hakları
  4. Mülkiyet hakkıCevap
  5. E
    Konut hakkı

Cevap

Mülkiyet hakkı, devletin müdahalesinden korunan bir 'Kişi Hakkı' (Negatif Statü Hakkı) niteliğinde olduğu için Anayasa'nın 65. maddesindeki mali kaynak sınırlamasına tabi değildir.
1982 Anayasası'nın 65. maddesinde yer alan 'mali kaynakların yeterliliği' ölçütü, devletin bireylere hizmet sunmak, sosyal yardımlar yapmak veya belirli ekonomik standartları sağlamakla yükümlü olduğu 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (Pozitif Statü Hakları) için geçerlidir. Mülkiyet hakkı ise bireyin mal varlığı üzerindeki yetkilerini devlete karşı koruyan bir 'Kişi Hakkı' (Negatif Statü Hakkı) kategorisindedir. Bu tür haklar devletin müdahalesizliğini talep ettiği için, bunların korunması devletin bütçe imkanlarına veya mali gücüne bağlı bir sınırlamaya tabi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 65. maddesindeki mali kaynak sınırlamasının kapsamını analiz edin.
Bu sınırlamanın sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümündeki isteme hakları için geçerli olduğu tespit edilir.
Anayasa metni, bu sınırı devletin sosyal ve ekonomik alanlardaki pozitif görevleri için öngörmüştür.
2
Seçeneklerdeki hakları Jellinek'in statü teorisine göre sınıflandırın.
Eğitim, sosyal güvenlik, aile ve konut haklarının 'Pozitif Statü Hakkı'; mülkiyet hakkının ise 'Negatif Statü Hakkı' olduğu saptanır.
Negatif statü hakları dokunulmazlık alanını ifade ederken, pozitif statü hakları devletten bir hizmet edimini ifade eder.
3
Tespit edilen sınıflara göre 65. madde hükmünü uygulayın.
Mülkiyet hakkı bir isteme hakkı değil, koruyucu bir hak olduğu için mali imkanların kısıtlılığı bu hakkın kullanımını etkilemez.
Mali kaynak sınırlaması sadece devletin harcama yapmasını veya teşkilat kurmasını gerektiren haklar için bir ölçüttür.

Anahtar Kavram

Sosyal ve Ekonomik Hakların Mali Sınırı (Madde 65)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal ve Ekonomik Haklar: Eğitim, Aile ve Sosyal Güvenlik

Bu konudan daha fazla soru