Soru

Zorluk: OrtaCumhuriyetçilik İlkesi

1982 Anayasası'nın sistematiği uyarınca, 1. maddede düzenlenen "Devletin Şekli" ile 2. maddede düzenlenen "Cumhuriyetin Nitelikleri" arasındaki ilişki ve bu ilkelerin anayasal güvenceleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa'nın 1. maddesi devletin temel şeklini (Cumhuriyet) belirlerken, 2. madde bu şeklin demokratik ve hukuki muhtevasını belirleyen nitelikleri düzenler; her iki madde de 4. madde uyarınca değiştirilemez hükümler arasındadır.Cevap
  2. B
    Anayasa'nın 4. maddesi sadece 1. maddede yer alan "Cumhuriyet" ibaresini mutlak koruma altına almış, 2. maddedeki nitelikleri ise anayasa değişikliği usulüyle değiştirilebilir bırakmıştır.
  3. C
    Cumhuriyetçilik ilkesi, Türk anayasa tarihinde ilk kez 1982 Anayasası ile "değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez" bir statüye kavuşmuştur.
  4. D
    Devletin şeklinin Cumhuriyet olması, egemenliğin kullanımının kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesinden bağımsız bir hukuki tercih olarak kurgulanmıştır.
  5. E
    Anayasa'nın 2. maddesinde sayılan Cumhuriyetin niteliklerinden herhangi birinin değiştirilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu yeterli kabul edilmiştir.

Cevap

Cumhuriyet ilkesi devletin şekli, 2. maddedeki unsurlar ise bu şeklin nitelikleridir ve her ikisi de 4. madde kapsamında değiştirilemez koruma altındadır.
Doğru seçenek, Anayasa'nın sistematiğini doğru analiz etmektedir. 1. madde devletin 'formunu' (şeklini) belirlerken, 2. madde bu formun 'içeriğini ve karakterini' (niteliklerini) belirler. 4. madde ise her iki maddedeki düzenlemeleri de anayasa değişikliği süreçlerinin dışına çıkararak mutlak bir koruma sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 1. maddesinin içeriğini belirleme.
1. madde devletin şeklinin "Cumhuriyet" olduğunu ilan eder.
Soruda sorulan temel kavramın anayasal dayanağını tespit etmek gerekir.
2
Anayasa'nın 2. maddesinin içeriğini belirleme.
2. madde, Cumhuriyetin temel niteliklerini (insan haklarına saygılı, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti vb.) sayar.
Şekil ile nitelik arasındaki kavramsal ayrımı netleştirmek için gereklidir.
3
4. maddenin kapsamını kontrol etme.
4. madde; 1, 2 ve 3. maddelerin tamamını değiştirilemezlik kapsamına alır.
Bu maddelere sağlanan hukuki güvencenin sınırlarını belirlemek sorunun doğru cevabına ulaştırır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetçilik İlkesi ve Anayasal Değiştirilemezlik (Madde 1, 2, 4 İlişkisi)

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 3. maddesinde yer alan devletin bütünlüğü ve resmi dili gibi unsurların da aynı koruma kapsamında olduğunu hatırlayınız.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla