Hakkında yürütülen bir disiplin soruşturması sonucunda devlet memurluğundan çıkarma cezası alan Bay (D), bu işlemin dayanağı olan Disiplin Yönetmeliği hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ve uygulama sürecinde savunma hakkının kısıtlandığını iddia etmektedir. Bay (D), idari yargıda açtığı iptal davasında 'yürütmenin durdurulması' isteminin reddine dair kararın kendisine tebliğinden itibaren 15 gün içinde, hem Yönetmelik hükmünün iptali hem de savunma hakkının ihlali gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Bu bilgilere göre, Anayasa Mahkemesinin yapacağı kabul edilebilirlik incelemesi sonucunda başvuruyu reddetmesi durumunda mahkeme kararında yer alması beklenen temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- ABaşvurunun, nihai kararın tebliğinden itibaren 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra yapılmış olması
- Başvurucunun, ihlale neden olduğunu ileri sürdüğü yönetmelik hükmüne karşı doğrudan başvuruda bulunması ve asıl dava süreci tamamlanmadan mahkemeye başvurmuş olmasıCevap
- CSavunma hakkının, sadece Anayasa'da güvence altına alınan ancak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin kapsamı dışında kalan bir hak olması
- DKamu görevlilerinin, kamu gücü yetkisine sahip kurumlarına karşı kişisel hak ihlali iddiasıyla bireysel başvuru yapma yetkisinin bulunmaması
- EDisiplin cezalarının, Anayasa'nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler kategorisinde yer alması nedeniyle yargısal denetime kapalı olması
Cevap
Başvurucunun hem düzenleyici bir işleme (yönetmelik) karşı doğrudan başvuruda bulunması hem de yargısal sürecin nihai kararla sonuçlanmasını beklememiş olması nedeniyle başvuru kabul edilemezdir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için iki temel şartın birlikte sağlanması gerekir: Birincisi, ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem veya eylem için idari ve yargısal yolların (istinaf, temyiz vb.) tamamının tüketilmiş ve nihai kararın verilmiş olmasıdır (İkincillik ilkesi). İkincisi ise, yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler (yönetmelik gibi) aleyhine doğrudan başvuru yapılamamasıdır. Senaryoda başvurucu, henüz davası sürerken bir ara karar üzerine başvurmuş ve doğrudan yönetmelik iptali istemiştir; bu durum her iki şartın da ihlali anlamına gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel başvuruda ikincillik ilkesi ve konu bakımından yetki sınırları