Soru

Zorluk: OrtaKamu Hizmetlerinin Kurulması ve Görülme Usulleri

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin kurulması (ihdası) ve bu hizmetlerin yürütülme usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kamu hizmetleri kural olarak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur; kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri için ise Danıştay'ın görüşünün alınması anayasal bir zorunluluktur.
  2. B
    İltizam usulünde, hizmetin kâr ve zararı 'mültezim' adı verilen özel kişiye aittir ve mültezim idareye önceden belirlenmiş sabit bir bedel öder.
  3. C
    Ruhsat usulü, idarenin tek taraflı bir idari işlemi ile belirli şartları taşıyan özel kişilere bir kamu hizmetini yürütme yetkisi vermesini ifade eder.
  4. D
    Müşterek emanet usulünde, hizmetin masraf ve hasarı idareye ait olup, işletmeyi yürüten özel kişiye elde edilen hasılat üzerinden bir pay verilir.
  5. Emanet usulü, kamu hizmetinin işletme hakkının bir özel hukuk tüzel kişisine kâr ve zarar ortaklığı esasına dayanan bir sözleşme ile devredilmesini ifade eder.Cevap

Cevap

Emanet usulünde kamu hizmeti bir özel kişiye devredilmez, idare tarafından doğrudan yürütülür.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü emanet usulü, kamu hizmetinin idare tarafından kendi hiyerarşik yapısı içinde, kendi personeli ve malvarlığı ile doğrudan doğruya yürütülmesidir. Bu yöntemde hizmetin bir özel hukuk tüzel kişisine devredilmesi veya bir sözleşme yapılması söz konusu değildir. Seçenekte verilen tanım daha çok 'müşterek emanet' veya 'imtiyaz' usullerinin özelliklerini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu hizmetlerinin görülme usullerini (emanet, müşterek emanet, iltizam, imtiyaz, ruhsat) tanımla.
Emanet dışındaki tüm usullerin bir özel kişinin katılımını içerdiği belirlendi.
Usuller arasındaki temel farkları (yürütücü, risk, sözleşme yapısı) ayırt etmek sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Emanet usulünün özelliklerini incele.
Emanet usulünün idarenin kendi imkanlarıyla yürüttüğü 'doğrudan yönetim' yöntemi olduğu teyit edildi.
Seçeneklerdeki 'özel kişiye devir' ifadesinin emanet usulüyle bağdaşmadığını kanıtlamak gerekir.
3
Hukuki dayanak ve usul kurallarını (kanun/CBK, Danıştay görüşü) kontrol et.
Kurulma aşamasındaki kanun/CBK gerekliliği ve imtiyazdaki Danıştay rolü doğrulandı.
Diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olunarak yanlış olan seçenek kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Kamu Hizmetlerinin Görülme Usulleri ve Ayrımı
Bu soruyu puanla