Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıkları (yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı) arasındaki temel farklar ve hukuki sonuçlar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı cezai ve hukuki olarak hiçbir şekilde sorumlu tutulamamasını sağlayan, Meclis kararıyla dahi kaldırılamayan mutlak bir korumadır.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilinin sadece cezai yargılamalarını değil, şahsi borçlarından dolayı aleyhine açılan tüm hukuk ve tazminat davalarını da kapsayan geniş bir koruma sağlar.
  3. C
    TBMM Genel Kurulu tarafından yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilen bir milletvekili, bu kararın iptali için on beş gün içinde Danıştay Başkanlığına başvurabilir.
  4. D
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin sadece Meclis çatısı altındaki faaliyetlerini koruduğu için, milletvekilliği sıfatı sona erdiğinde bu sözlerden dolayı geçmişe dönük dava açılabilir.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığı, ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar da dahil olmak üzere Meclis kararı olmaksızın hiçbir suç iddiası için kaldırılamaz.

Cevap

Yasama sorumsuzluğu, meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerden dolayı ömür boyu devam eden ve meclis kararıyla dahi kaldırılamayan mutlak bir hukuki koruma sağlar.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin görevlerini hiçbir baskı altında kalmadan yerine getirebilmeleri için öngörülmüş 'mutlak' (Meclis kararıyla dahi kaldırılamayan) ve 'sürekli' (milletvekilliği bitse dahi koruyan) bir güvencedir. Bu güvence sadece cezai değil, aynı zamanda bu söz ve oylardan kaynaklanabilecek hukuki (tazminat) sorumluluğu da tamamen ortadan kaldırır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığının niteliğini karşılaştır.
Sorumsuzluk mutlak ve sürekliyken; dokunulmazlık nispi (kaldırılabilir) ve geçicidir.
Bu iki kurumun temel ayrım noktası korumanın şiddeti ve süresidir.
2
Bağışıklıkların kapsamındaki dava türlerini analiz et.
Dokunulmazlık sadece ceza davalarını; sorumsuzluk ise hem ceza hem tazminat (hukuki) sorumluluğunu kapsar.
Milletvekilinin meclis dışındaki özel hukuk uyuşmazlıkları (boşanma, kira vb.) dokunulmazlık kapsamında değildir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılması ve yargısal denetim sürecini incele.
Kaldırma kararı TBMM Genel Kurulu tarafından alınır; 7 gün içinde AYM'ye itiraz edilebilir; AYM 15 gün içinde karar verir.
Anayasanın 85. maddesi bu özel yargısal denetim yolunu öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvuru sürecini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla