Soru

Zorluk: OrtaAnayasa Değişikliği Süreci ve Referandum

19821982 Anayasası'nın anayasa değişikliği usulünü düzenleyen 175175. maddesine göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından üye tamsayısının beşte üçü ile üçte ikisinden az bir çoğunlukla (360360 ile 399399 arası milletvekili kabul oyuyla) kabul edilen bir anayasa değişikliği kanunu Cumhurbaşkanına gönderilmiştir.

Bu durumda, Cumhurbaşkanının söz konusu anayasa değişikliği üzerindeki yetki ve sorumluluklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı, bu değişikliği ya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri göndermek ya da zorunlu olarak halkoyuna sunmakla yükümlüdür; değişikliği doğrudan onaylayarak yürürlüğe koyma yetkisi bulunmamaktadır.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı, beşte üç çoğunlukla kabul edilen bu değişikliği herhangi bir ek işlem yapmadan doğrudan onaylayıp Resmî Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koyabilir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, bu oy oranıyla kabul edilen değişikliği halkoyuna sunup sunmama konusunda takdir yetkisine (ihtiyari halkoylaması) sahiptir.
  4. D
    Anayasa değişikliği teklifinin TBMM tarafından kabulü için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 kabul oyu yeterli olduğundan, bu oy oranıyla kabul edilen metinler doğrudan onaylanabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, değişikliği Meclise geri gönderdiğinde Meclis aynı metni salt çoğunlukla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kez değişikliği doğrudan onaylamak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı, 360360-399399 arası oyla kabul edilen bir anayasa değişikliğini doğrudan onaylayamaz; metni ya Meclise iade etmeli ya da zorunlu olarak halkoyuna sunmalıdır.
Anayasa'nın 175175. maddesine göre, üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile üçte ikisinden (400400) az bir çoğunlukla kabul edilen anayasa değişikliği kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan onaylanamaz. Bu durumda Cumhurbaşkanı metni ya bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderir ya da halkoyuna sunar. Eğer halkoyuna sunulursa, bu süreç 'zorunlu halkoylaması' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis kabul sayısını kontrol et.
360360 ile 399399 arası (beşte üç ile üçte iki arası) oy oranı tespit edildi.
Anayasa değişikliğinde Cumhurbaşkanının yetkileri, Meclis'teki kabul oyu oranına göre değişmektedir.
2
19821982 Anayasası Madde 175175 hükmünü uygula.
Bu aralıktaki kabul oyları için 'Zorunlu Halkoylaması' veya 'İade' seçenekleri mevcuttur.
Anayasa, 2/32/3 çoğunluğun altında kalan (3/53/5 - 2/32/3 arası) değişikliklerin milletin onayına sunulmadan yürürlüğe girmesine izin vermez.
3
Doğrudan onay yetkisini sorgula.
Doğrudan onay yetkisi yoktur.
Cumhurbaşkanının doğrudan onay yetkisi sadece 400400 ve üzeri (2/32/3) oyla kabul edilen değişiklikler için tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa değişikliğinde beşte üç (360360) ile üçte iki (400400) arası çoğunlukla kabul edilen metinler 'zorunlu halkoylamasına' tabidir; Cumhurbaşkanı bu metinleri doğrudan onaylayamaz.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulan bir anayasa değişikliğinin geçerlilik kazanması için referandumda aranan geçerli oy oranını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla