Türkiye'de planlı dönemde çevre politikalarının gelişimi ve Beş Yıllık Kalkınma Planları (BYKP) içerisindeki yeri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu süreçteki tarihsel ve kavramsal dönüm noktalarını doğru yansıtmaktadır?
- AÇevre sorunlarının ekonomik kalkınmanın bir yan ürünü olarak değil, müstakil bir politika alanı olarak tanımlanması ilk kez 1. Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde gerçekleşmiştir.
- 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı, çevre sorunlarını planlama hiyerarşisinde ilk kez ayrı bir bölüm olarak ele alarak, çevre koruma ile ekonomik gelişmenin birbiriyle çelişmediği anlayışını getirmiştir.Cevap
- C1980'li yılların serbest piyasa odaklı yaklaşımı sebebiyle 5. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda çevre politikaları tamamen piyasa mekanizmalarına bırakılmış ve kamusal denetim stratejisi terk edilmiştir.
- D1987 tarihli Brundtland Raporu'nun etkisiyle 'Sürdürülebilir Kalkınma' kavramı, Türkiye'nin planlama literatürüne kronolojik olarak 4. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile dahil edilmiştir.
- E6. Beş Yıllık Kalkınma Planı, TOKİ'nin kentsel konut hamlelerini çevre koruma hedeflerinin üzerinde konumlandırarak ekolojik önceliklerden uzaklaşan bir yaklaşım sergilemiştir.
Cevap
Çevre sorunlarının ilk kez ayrı bir bölüm olarak ele alındığı ve kalkınma ile çelişmediğinin vurgulandığı plan 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı'dır.
Türkiye'de çevre politikaları için en kritik eşik 1973-1977 yıllarını kapsayan 3. Beş Yıllık Kalkınma Planı'dır. Bu planda çevre, sadece ekonomik büyümenin bir sonucu değil, yönetilmesi gereken müstakil bir alan olarak kabul edilmiş ve sanayileşme ile çevre korumanın bir denge içinde yürütülebileceği fikri (uzlaşmacı yaklaşım) ilk kez resmiyet kazanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
BYKP'lerde Çevre Politikalarının Kurumsallaşma Milatları
Daha Fazla Pratik
11. ve 12. BYKP'lerde yer alan 'Yeşil Dönüşüm' ve '2053 Net Sıfır Emisyon' hedeflerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s