Soru

Zorluk: KolayKalkınma Planlarında Çevre Politikaları

Türkiye'de kalkınma ve çevre arasındaki dengenin kurulması gerekliliğinin ilk kez resmen kabul edilerek, çevre konusunun planlama disiplini içerisinde bağımsız bir başlık olarak yer aldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967)
  2. Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977)Cevap
  3. C
    Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı (1990-1994)
  4. D
    Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001-2005)
  5. E
    On Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2019-2023)

Cevap

Türkiye'de çevre konusunun planlama hiyerarşisinde müstakil bir bölüm olarak ilk kez yer aldığı dönem Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977) dönemidir.
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977), Türkiye'de çevre sorunlarının sadece bir kirlilik meselesi değil, kalkınma ile doğrudan ilişkili bir alan olarak tanımlandığı ve ilk kez ayrı bir bölüm altında incelendiği belgedir. Bu planla birlikte çevresel maliyetlerin ekonomik planlamaya dahil edilmesi süreci başlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Planlı dönem tarihçesini gözden geçir.
1963 yılında başlayan planlı dönemde ilk iki planın (1963-1972) temel odağının ekonomik kalkınma olduğu görülür.
Çevrenin ne zaman bir 'sektör' veya 'sorun alanı' olarak kabul edildiğini bulmak için kronolojik tarama gereklidir.
2
Çevre başlığının ilk kez açıldığı planı tespit et.
Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda (1973-1977) 'Çevre Sorunları' başlığı altında ilk kez bağımsız bir bölüm oluşturulmuştur.
Bu adım, çevre politikalarının kurumsal ve idari olarak ciddiye alınmaya başlandığı miladı belirler.

Anahtar Kavram

Kalkınma Planlarında Çevrenin Kurumsallaşması

İpuçları

1
Türkiye'de çevre sorunlarının planlı döneme girişi 1970'lerin başındaki küresel çevre hareketleriyle (1972 Stockholm Konferansı gibi) paraleldir.

Daha Fazla Pratik

Üçüncü Plan ile 'çevre' plana girerken, 'sürdürülebilir kalkınma' kavramının hangi planda (6. Plan) baskın hale geldiğini karşılaştırın.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla