Examkin

Soru

Zorluk: ZorRasyonel-Kapsamlı Model

Kamu politikası yazınında Charles Lindblom tarafından "Kök Yöntemi" (Root Method) olarak adlandırılan Rasyonel-Kapsamlı Model; karar alma sürecinde ampirik (olgusal) analiz ile değer (amaç) analizinin metodolojik olarak birbirinden ayrılmasını öngörür. Bu modelin teorik kurgusu çerçevesinde, karar vericinin "en rasyonel" politikayı belirleyebilmesi için amaçlar (endsends) ile araçlar (meansmeans) arasındaki mantıksal ilişkiyi nasıl kurması gerekir?

  1. Amaçların ve değerlerin, politika araçlarından tamamen bağımsız ve onlardan önce netleştirilerek, her bir alternatifin bu amaçlara hizmet etme derecesinin bütüncül bir biçimde analiz edilmesiCevap
  2. B
    Amaçlar ile araçların birbirinden ayrılmasının imkansızlığı nedeniyle, karar vericinin yalnızca mevcut politikalardan küçük farklılıklar gösteren sınırlı sayıdaki seçeneği incelemesi
  3. C
    Stratejik öneme sahip temel kararlar için amaç-araç ayrımına dayalı kapsamlı bir analiz yapılırken, rutin kararlar için yüzeysel bir tarama ile yetinilmesi
  4. D
    Karar sürecindeki belirsizlikler nedeniyle, amaçlar ile araçlar arasındaki bağın koptuğu bir ortamda sorunların ve çözümlerin tesadüfi olarak eşleşmesi
  5. E
    Karar vericinin, teknik rasyonalite yerine toplumsal baskı gruplarının değer hiyerarşisini temel alarak en geniş uzlaşıyı sağlayan aracı tercih etmesi

Cevap

Amaçların ve değerlerin, politika araçlarından bağımsız ve onlardan önce belirlenerek, her alternatifin bu amaçlara hizmet etme derecesinin bütüncül analiz edilmesi
Rasyonel-Kapsamlı Model (Kök Yöntemi), karar vericinin her şeyi bildiği ve tam bir nesnellikle hareket ettiği varsayımına dayanır. Bu modelde, metodolojik tutarlılık için amaçlar (değerler) ile araçlar (ampirik veriler) birbirinden kesin olarak ayrılır. Karar verici önce neye ulaşmak istediğini (amaç) belirler, ardından bu amaca en verimli şekilde ulaştıracak araçları (alternatifleri) kapsamlı bir şekilde analiz eder. Bu hiyerarşik sıralama, 'en rasyonel' tercihin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Amaç ve Değer Analizi
Politika ile ulaşılmak istenen hedeflerin, araçlardan bağımsız olarak hiyerarşik bir listesinin çıkarılması.
Rasyonel modelde 'ne yapılacağı' (amaç), 'nasıl yapılacağından' (araç) önce netleşmelidir.
2
Alternatiflerin Belirlenmesi
Belirlenen amaçlara ulaştırabilecek tüm olası araçların (politika seçeneklerinin) eksiksiz tespiti.
Modelin 'kapsamlı' olma özelliği, hiçbir alternatifin göz ardı edilmemesini gerektirir.
3
Sonuçların Tahmini ve Karşılaştırma
Her bir aracın doğuracağı olumlu ve olumsuz tüm sonuçların ampirik verilerle hesaplanması.
Her seçeneğin net faydası (NetFayda=Fayda−MaliyetNet Fayda = Fayda - Maliyet) belirlenerek karşılaştırma yapılır.
4
Karar
Amaç hiyerarşisinde en yüksek toplam değeri ve verimliliği sağlayan seçeneğin rasyonel olarak seçilmesi.
Rasyonellik, kısıtlı kaynaklarla maksimum faydayı (değer maksimizasyonu) elde etmektir.

Anahtar Kavram

Amaç-Araç Ayrımı ve Değer Maksimizasyonu

Daha Fazla Pratik

Rasyonel-Kapsamlı Model'in 'Kök Yöntemi' olarak adlandırılma nedenini Lindblom'un eleştirileri üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonel-Kapsamlı Model

Bu konudan daha fazla soru