Soru

Zorluk: OrtaBüyükşehir Belediyesine Bağlı Kuruluşlar ve Şirketler

Büyükşehir belediyesi idari teşkilatlanmasında yer alan "bağlı kuruluşlar" (su ve kanalizasyon idareleri, ulaşım idareleri vb.) ile belediyenin sermayesine katıldığı "şirketler" arasındaki hukuki statü ve mali yapı farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bağlı kuruluşlar ve belediye şirketleri, büyükşehir belediyesinin mülki amiri olan Vali tarafından doğrudan hiyerarşik denetim altında yönetilirler.
  2. Bağlı kuruluşlar kamu tüzel kişiliğine ve özel bütçeye sahipken; belediye şirketleri özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olup faaliyetlerini Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yürütürler.Cevap
  3. C
    Bağlı kuruluşların yürüttüğü su, kanalizasyon ve ulaşım gibi temel hizmetler, büyükşehir sınırları içerisindeki ilçe belediyelerinin asli görev ve sorumluluk alanında yer almaktadır.
  4. D
    Bağlı kuruluşlar, büyükşehir belediyesi bünyesinde ayrı bir tüzel kişiliği olmayan ve kaldırılan il özel idarelerinin görevlerini devralmış harcama birimleridir.
  5. E
    Belediye şirketlerinin tüm yıllık gelirleri, 57795779 sayılı Kanun çerçevesinde genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylardan oluşmaktadır.

Cevap

Bağlı kuruluşların kamu tüzel kişiliğine ve özel bütçeye sahip olduğu, belediye şirketlerinin ise özel hukuk tüzel kişisi olarak Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğu ifadesi doğrudur.
Büyükşehir belediyelerine bağlı kuruluşlar, kanunla veya kanunun verdiği yetkiyle kurulan, kamu tüzel kişiliğine sahip ve kendilerine ait özel bütçesi olan kuruluşlardır. Belediye şirketleri ise Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan, özel hukuk tüzel kişiliğine sahip yapılardır. Bu temel ayrım, kuruluşların tabi olduğu denetim, personel ve ihale rejimlerini de doğrudan etkilemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlı kuruluşların hukuki statüsünün belirlenmesi
Bağlı kuruluşlar (İSKİ, EGO, ESHOT vb.), büyükşehir belediyesi bünyesinde ancak ondan ayrı kamu tüzel kişiliği olan, özel bütçeli kamu kurumlarıdır.
52165216 sayılı Kanun ve özel kuruluş kanunları (örn. 25602560 sayılı Kanun) bu statüyü tanımlar.
2
Belediye şirketlerinin hukuki statüsünün belirlenmesi
Belediye şirketleri, belediyenin ortak olduğu, özel hukuk hükümlerine (Türk Ticaret Kanunu) tabi tüzel kişilerdir.
Belediyeler, kendilerine verilen görevleri yerine getirmek amacıyla özel hukuk tüzel kişiliğine sahip şirketler kurabilir veya mevcutlara ortak olabilirler.
3
İki yapının karşılaştırılması
Temel fark; birinin kamu hukuku (Bağlı kuruluş), diğerinin ise özel hukuk (Şirket) rejimine tabi olmasıdır.
Bu ayrım personel rejiminden bütçe denetimine kadar birçok süreci etkiler.

Anahtar Kavram

Büyükşehir belediyesi teşkilat yapısındaki bağlı kuruluşlar (kamu tüzel kişisi) ile belediye şirketlerinin (özel hukuk tüzel kişisi) ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Bağlı kuruluşların ve belediye şirketlerinin Sayıştay denetimi karşısındaki durumlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla