Soru

Zorluk: OrtaAlvin W. Gouldner'in Bürokrasi Modeli

Bir Defterdarlık biriminde yeni göreve başlayan yönetici, personelin çalışma saatlerine uyumunu denetlemek amacıyla 'ayrıntılı günlük mesai takip formları' doldurulmasını zorunlu kılmıştır. Personel bu uygulamayı mesleki özerkliklerine bir müdahale ve kendilerini denetim altında tutma aracı olarak görerek tepki göstermekte, yönetici ise bu formlardaki en küçük eksiklikleri disiplin soruşturması açmak için bir dayanak olarak kullanmaktadır. Kurum içinde gerilimin arttığı ve kuralların adeta bir 'silah' gibi kullanıldığı bu durum, Alvin W. Gouldner'in bürokrasi analizi çerçevesinde aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

  1. Cezalandırıcı bürokrasiCevap
  2. B
    Temsili bürokrasi
  3. C
    Sahte bürokrasi
  4. D
    İdeal tip bürokrasi
  5. E
    Disfonksiyonel bürokrasi

Cevap

Senaryoda tanımlanan, kuralın tek taraflı dayatıldığı ve cezalandırma aracı olarak kullanıldığı yapı 'Cezalandırıcı bürokrasi'dir.
Gouldner'in modelinde, kuralların bir tarafın (yönetim veya çalışanlar) çıkarlarını korumak için diğer tarafa dayatıldığı, kural ihlallerinin ağır yaptırımlara bağlandığı ve taraflar arasında sürekli bir gerilimin olduğu yapı 'cezalandırıcı bürokrasi' (punishment-centered bureaucracy) olarak adlandırılır. Senaryoda yöneticinin formları ceza vermek için kullanması ve personelin buna tepki göstermesi bu yapının tipik özellikleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuralın kaynağını ve kabul düzeyini analiz etme
Kural yönetici tarafından tek taraflı konulmuş, personel tarafından ise bir baskı aracı olarak görülmüştür.
Gouldner'e göre kuralların kimin tarafından dayatıldığı, bürokrasi türünü belirleyen temel ölçüttür.
2
Kurum içi etkileşimi ve çatışma durumunu değerlendirme
Yönetici kuralı disiplin cezası için kullanmakta, personel ise gizli direnç göstermektedir; bu yüksek gerilimli bir çatışma ortamıdır.
Cezalandırıcı bürokrasinin en belirgin özelliği, kuralların ihlalinin taraflardan birine ceza verme fırsatı sunmasıdır.
3
Gouldner'in üçlü modelindeki uygun tiplemeyi seçme
Tanımlanan özellikler 'Cezalandırıcı bürokrasi' tanımıyla tam örtüşmektedir.
Sahte bürokraside kuralı kimse takmaz, temsili bürokraside herkes benimser; cezalandırıcıda ise bir taraf dayatır.

Anahtar Kavram

Gouldner'in Üçlü Bürokrasi Tasnifi (Sahte, Temsili, Cezalandırıcı)

Daha Fazla Pratik

Gouldner'in sanayi işletmeleri üzerindeki çalışmalarını ve kuralların 'yabancılaştırıcı' etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla